Tagarchief: Teun Koolhaas

Lumièrepark, stadspark voor iedereen?

Lumièrepark in de Filmwijk was bedoeld als een stadspark, een Vondelpark voor Almere. Veel plannen zijn niet uitgevoerd. Waarom dat niet is gebeurd, kun je hieronder lezen. Dit artikel is gepubliceerd in de Filmwijkkrant.

In de afgelopen twintig jaar is er veel gedoe geweest rond de invulling van het Lumièrepark. De komst van De Paviljoens is tegengehouden en andere plannen zijn niet uitgevoerd. Kan dit ook met (onderdelen van) de Floriade gebeuren? De perikelen rond het park zijn een voorbeeld van hoe het niet moet. Zowel voor de gemeente als de bewoners van de Filmwijk. Wat weegt het zwaarst: het gemeenschappelijke belang of het belang van omwonenden. Met De Paviljoens en het Casla-paviljoen is vooral het laatste gebeurd. Overigens hebben de toenmalige Colleges van B&W het behoorlijk laten afweten. Als bewoners tegen zijn, denkt een wethouder al gauw ‘laten we het maar niet doen en het geld gebruiken voor iets waar mijn kiezers wel warm van worden.Alle_Hosper

Terug naar het begin

Rond 1970 is Almere nog een plan op de tekentafel. Het gedroomde beeld bestaat uit verschillende bebouwde kernen te midden van recreatiegebieden. Bij het ontwerpen van de groene gebieden heeft de landschapsarchitect Alle Hosper een belangrijke inbreng. In de groene zones tussen de woongebieden tekent hij een reeks nieuwe plassen. Niet alleen landschappelijk mooi, maar ook nodig voor ophoogzand voor de  bouwterreinen. Hoe verder een plas verwijderd van het centrum hoe ruiger het karakter. Maar voor het Weerwater wil men juist een meer stedelijke inpassing. Hierbij speelt ook de stedenbouwkundige Teun Koolhaas een belangrijke rol. Hij oppert het idee van een centrale plas omringd door stedelijke bebouwing. Het stadscentrum moet zich als het ware kunnen spiegelen in het water. Alle Hosper werkt dit verder uit. Hij verricht daarvoor onderzoek naar de Sloterplas in Amsterdam. Stap voor stap ontstaan plannen voor een park aan de oostrand van het Weerwater, waar decennia later de Filmwijk zou verrijzen.Teun_Koolhaas

Cultuur en natuur

Het Lumièrepark moest een park worden met een mix van cultuur en natuur. Het groen ligt er niet voor de konijnen, dus wilde de gemeente differentiatie van het park.

Als meest centraal gelegen park van Almere wilde men een Vondelpark naast het Weerwater. De aanleg van het park gebeurde met een cascobos, ‘groen’ dat in een later stadium aangepast kon worden. De ambities om er een Vondelpark van te maken zijn niet waargemaakt. Het transformatieproces is achterwege gebleven. De komst van De Paviljoens werd begin jaren negentig geblokkeerd. We beschrijven maar niet hoe De Paviljoens zijn tegengehouden, want het is een zwarte bladzijde uit de politieke geschiedenis van Almere. Toch kwam een ander college jaren later met de Ruimtelijke Visie Lumièrepark, Cultuurpark (2001) om het park cultureel te ontwikkelen. Met een paar paviljoens, horeca en een beeldenroute. Maar het werd niet uitgevoerd; er werden geen financiën beschikbaar gesteld.  

Dan maar zo houden?

Omdat de oorspronkelijke en latere plannen voor het park niet zijn uitgevoerd, zijn veel omwonenden het park gaan zien als hun eigen achtertuin en niet als een stadspark. Dit heeft  ook positieve effecten gehad. Een groep vrijwilligers is onderhoud gaan plegen aan het ‘wilde’ deel van het park. Dit is het minst gecultiveerde deel tussen het strand en de bruggen. De groep wil het park interessanter maken voor planten en dieren. Toch heeft op één dag in het jaar het park een echte stadsfunctie. Dat is op de  Koninginnedagen en Koningsdagen. Het park stijgt dan uit boven lokaal gebruik. Maar op andere dagen is het weer het domein van de hondenuitlater.

Natuur en cultuur bijten elkaar niet

De vraag is of de planten en dieren in het wilde deel van het park overlast hebben van de duizenden bezoekers op Koningsdag. Natuur en cultuur lijken elkaar niet te bijten. Het lijkt daarom geen probleem om het park met stedelijke functies te verrijken. Ook het Platform Filmwijk schrijft: de vestiging van kleinschalige horeca in het Lumièrepark wordt door de meerderheid niet afgewezen, maar juist wenselijk geacht. Wanneer vanuit een vertrouwensrelatie bewoners om hun mening wordt gevraagd ontstaan er in Almere veel mogelijkheden. Bron: Zienswijze conceptnota Kleur aan Groen. Platform Filmwijk, 3 juli 2013.

wild projects
het paviljoen ‘Filmhelden’ in het Lumièrepark

Ontwikkel samen een visie

In de jaren zeventig deed Alle Hosper onderzoek naar de Sloterplas. Laten we er nu, anno 2015, opnieuw gaan kijken met een breed samengestelde groep bewoners van de Filmwijk, de gemeente en bijvoorbeeld de Vereniging Buitenstad.

Want de ontwikkeling van de Sloterplas is weer in een nieuwe fase gekomen. Samen met bewoners en gebruikers, heeft het voormalige stadsdeel Osdorp een visie ontwikkeld voor de Sloterplas. Aan centrumzijde wordt het park een stedelijk park met dynamische plekken en aan de zuidzijde blijft het park groen en rustig.

Is zo’n aanpak ook mogelijk in Almere? Is de Intentieovereenkomst Groen/ Blauw van 2011  over de groengebieden en stedelijke ontwikkeling ook van toepassing voor het Lumièrepark? Daarin is afgesproken dat bestaande parken, bossen en stranden een belangrijke kwaliteitsimpuls krijgen met een eerste investering van €63 miljoen.

Voor het schrijven van dit artikel is gebruik gemaakt van het boek Alle Hosper, Landschapsarchitect 1943-1997

Andere artikelen over de Filmwijk en bijvoorbeeld de Floriade kun je lezen in het zomernummer van de Filmwijkkrant te vinden op de website van de Filmwijkkrant

 

Share