Tagarchief: Pakhuis de Zwijger

Democratie krijgt impuls met meerkeuze stemmen

Democratie begint in de eigen buurt

Veel politieke partijen lijken zich meer zorgen te maken over de eigen zetels en de volgende verkiezingen dan met de zorgen van veel burgers en de vraagstukken op de lange termijn. De samenleving is veranderd maar het lijkt alsof veel partijen de veranderingen niet hebben begrepen. Politici zijn vergroeid met de systeem die zij of hun voorgangers decennia geleden hebben ontwikkeld. Maar de tijden zijn drastisch veranderd door bijvoorbeeld de automatisering en de globalisering. Het perspectief dat veel werknemers hadden – elk jaar een beetje beter inkomen – is verdwenen. Veel mensen hebben het gevoel dat ze door de politiek zijn vergeten.

Voor populisten een goede voedingsbodem om de bestaande politieke verhoudingen te destabiliseren. Een ‘elite van boze politici’ (Jan Nagel van 50PLUS: “we gaan er met gestrekt been in”) roepen burgers op om boos te zijn. Maar zowel de populisten als de politici, die blijven vasthouden aan neoliberaal beleid, lossen de problemen van mensen die het slachtoffer zijn van automatisering, globalisering en flexibilisering van de arbeid niet op.

Duizenden burgers zijn actieve vrijwilligers die buurten en wijken leefbaarder maken

Dat het toch nog redelijk goed gaat is vooral te danken aan de duizenden burgers/vrijwilligers die actief zijn in buurten en wijken. Volgens de Stichting Kracht in NL, die 1000 initiatieven in wijken onderzocht, leveren die aan twee miljoen Nederlanders waarde op. Al decennia leveren de activiteiten van burgers grote waarde op voor stad en land. Soms wordt dat pas jaren later gewaardeerd. Zo stelt de directeur Wonen van de gemeente Amsterdam dat krakers belangrijke gebouwen van de sloop hebben gered. Veel burgers zijn doe-het-zelvers geworden en vullen de gaten in de buurten waar de overheid het laat liggen. Zie de voorbeelden en aanpak in het onderstaande schema.

lokale democratie

Zij krijgen steun van een groep van enkele honderden burgemeesters, wethouders, ondernemers, raadsleden, wetenschappers en actieve burgers die de Code Oranje hebben afgekondigd. Code Oranje gaat over de staat van onze huidige politieke democratie. Die verdient een grondig herontwerp en dit vraagstuk is urgent. De landelijke verkiezingen in 2017 en de gemeentelijke verkiezingen in 2018 moeten het kantelpunt vormen om de nieuwe democratie te realiseren. Inmiddels zijn in Nederlandse gemeenten al proeven gestart met buurtbegrotingen.

Duizenden projecten worden door vrijwilligers (stadmakers) uitgevoerd. Vaak is de overheid nodig voor het geven van vergunningen en het verlenen van subsidies. Dit gaat vaak moeizaam omdat politici en ambtenaren hun eigen beleid willen uitvoeren. Burgers willen daarom meer (wettelijke) mogelijkheden om zelf te kunnen werken aan het verbeteren van hun leefomgeving. Om die ruimte op te eisen zullen burgers druk moeten uitoefenen op politieke partijen. Code Oranje is een belangrijk signaal omdat die beweging uit de politiek komt.

Hoe kan het huidige democratische systeem nieuw leven worden ingeblazen? Hoe kunnen burgers via de overheid meer invloed krijgen op de eigen leefomgeving en op het beleid van politieke partijen?

Geef burgers de mogelijkheid op drie partijen te stemmen en op een aantal korte termijn en lange termijn beleidsthema’s.

Hieronder volgen enkele opties om burgers meer invloed te geven in het politieke proces.

Landelijke democratie

  • Stemmen op drie partijen door weging: bijvoorbeeld 50% van je stem op GroenLinks, 25% op D66 en 25% op de VVD (toelichting: nog maar weinig kiezers voelen zich vertegenwoordigt door één partij. Door op drie partijen te stemmen kun je meer invloed uitoefenen op de standpunten en voorgestelde maatregelen van politieke partijen. Zwevende kiezers kunnen met een ‘gewogen stem’ kiezen voor standpunten van drie partijen en voor een bepaalde coalitie).
  • Stemmen op vier thema’s: burgers kiezen vier thema’s uit een lijst van tien onderwerpen waarvan vijf gebaseerd zijn op huidige problemen en vijf thema’s die betrekking hebben op de lange termijn (toelichting: de top 5 ‘huidige problemen’ worden voor de verkiezingen door een enquête onder burgers vastgesteld; via deze enquête worden ook de top 5 ‘toekomstige aandachtspunten voor 2030′ bepaald).
  • Door te kunnen stemmen op drie partijen en op vier thema’s krijgen de burgers meer keuzemogelijkheden om de politiek te beïnvloeden. Dit kan de betrokkenheid vergroten en meer stemmers naar de stembus trekken. Er valt gewoon meer te kiezen. Bovendien is via de enquête al een democratisch voorverkiezing gehouden.
  • Elk nieuw gekozen kabinet zal bij de start moeten aangeven wat er met de gekozen thema’s wordt gedaan.
  • Een keer per jaar komen het kabinet en de fractievoorzitters naar Utrecht om 1000 uitgelote burgers te vertellen hoe het staat met het land en wat het kabinet heeft gerealiseerd op de door de kiezers gekozen thema’s voor de korte en lange termijn. Daarbij mogen burgers uiteraard hun visie en mening geven. Het kabinet en de fractievoorzitters luisteren op de ‘Nationale Burgerdag’ naar de burgers. Symbolisch: de politiek zit in de zaal, de burgers op het podium.

    meervoudige democratie
    sturen en besturen in de meervoudige democratie

Lokale democratie en lokale verkiezingen

  • Elke wijk/buurt krijgt een open/publieke ruimte voor ontmoeting, buurtactiviteiten, burgerinitiatieven, etc.
  • Elke wijk krijgt een burgercommissie gevormd door burgers die voor een bepaalde periode door loting worden uitgekozen
  • Buurten en wijken krijgen een wijkbudget voor verbeteringen in de eigen omgeving; de burgercommissie doet voorstellen voor buurtprojecten.
  • (beleids)ambtenaren zijn minimaal een dag per week in een buurt om de burger-vrijwilligers te helpen bij het uitvoeren van verbeteringen in de buurten (zie schema hieronder). Zij gaan stap voor stap steeds meer dagen als procesbegeleiders/coaches in de buurten werken. Het ‘produceren’ van resultaten in de wijken wordt belangrijker dan ‘beleid maken’.
  • (beleids)ambtenaren moeten na zeven jaar een andere baan buiten de overheid zoeken zodat burgers met frisse nieuwe ideeën, kennis en ervaringen voor zeven jaren kunnen werken aan buurt- en wijkprojecten.
  • Een maal per jaar worden burgers geloot die het college en politieke partijen vertellen wat er leeft en wat hun wensen zijn voor het oplossen van problemen en het werken aan de toekomst van de gemeente (‘Lokale Burgerdag’). Ook hier zitten de burgers op het podium en het college, de politieke partijen en de ambtenaren in de zaal.
  • Bij lokale verkiezingen: burgers stemmen op drie partijen en kiezen vier thema’s uit een lijst van tien onderwerpen waarvan 5 huidige, lokale problemen en vijf thema’s die betrekking hebben op de lange termijn (toelichting: de top 5 ‘huidige problemen’ worden voor de verkiezingen door een enquête onder burgers vastgesteld; via deze enquête ook de top 5 ‘toekomstige aandachtspunten’).
  • Voor landelijk en lokaal kan worden afgesproken dat er gedurende een periode van drie verkiezingsrondes wordt geëxperimenteerd met deze en nog andere, aan te vullen opties.

Bronnen

Prof. dr. A.F.M. Brenninkmeijer (vz), Rapport Amsterdam 2020 Advies- en evaluatiecommissie Bestuurlijk stelsel Amsterdam. 2016

Op 17 november 2016 komt de raadscommisie Algemene Zaken bijeen om het voorstel voor stelselwijziging te bespreken. Op 30 november zal het in de Amsterdamse gemeenteraad worden behandeld. Pakhuis de Zwijger organiseert samen met partners een publieksbijeenkomst op 14 december.

Lees het artikel van Joachim Meerkerk over het door de politiek voorgestelde, nieuwe bestuurlijk stelsel van de gemeente Amsterdam dat volgens Meerkerk alleen maar minder democratie brengt.

Eisse Kalk en Niesco Dubbelboer, De Werkplaats Maak de Buurt. Hoe maatschappelijke initiatieven zich écht verder kunnen ontwikkelen. Een publicatie van Stichting Agora Europa 2016.

Amsterdamse politici zijn meer met elkaar bezig dan met hun burgers, zo oordeelt een evaluatiecommissie volgens de NRC.

De Volkskrant bericht op 21 december 2016: Volgens de Nederlandse index is onze welvaart er sinds het begin van het economisch herstel in 2013 nauwelijks op vooruitgegaan en nog altijd lager dan vóór de crisisjaren. Volgens de Universiteit van Utrecht en de Rabobank zijn mensen de laatste jaren met name minder tevreden over hun woon- en vooral werksituatie. Door de stijgende werkloosheid (tot 2015) en toegenomen flexibilisering van de arbeidsmarkt nam de baanzekerheid af, wat het welzijn van mensen negatief beïnvloedt.

Steden als Athene, Barcelona, Bologna en Lissabon zijn verder met de ontwikkeling van de lokale democratie. Zo heeft de gemeenteraad van Lissabon een platform opgericht waarin de leden van de raad samen met wijkorganisaties besluiten nemen over woon- en zorgprojecten. Lees de artikelen over New Europe – cities in transition.

Stadmakers bedenken prachtige projecten zoals deze video van Schoffies Koffie laat zien.

Share

Steden in Transitie van start

steden in transitie
wild projects

Steden in Transitie gaat om Nederlandse en Europese steden die veranderen (in transitie zijn) door de initiatieven van burgers. Om de transitie meer vaart te geven zijn veel creatieve, ondernemende en innovatieve burgers in Nederland en Europa actief om het leven in de steden aantrekkelijker, leefbaarder en duurzamer te maken.

Meer informatie over Steden in Transitie

Egbert Fransen van Pakhuis de Zwijger vertelt over het project Steden in Transitie in de bijgevoegde video.

Meer informatie op de volgende websites:

https://stedenintransitie.nl

https://citiesintransition.eu
Share

Stadsambassade Almere

In Almere nemen steeds meer burgers initiatieven om hun buurt gezelliger en duurzamer te maken. Bijvoorbeeld door plantsoenen in eigen beheer te nemen zoals in Hoekwierde, een picknick tafel op een pleintje aan de Hollywoodlaan te zetten of bomen voor een moestuin te planten bij het Filmwijkstrand. Dit soort initiatieven zie je in alle Nederlandse steden en ook in Berlijn, New York en Kopenhagen. Met een Engelse term wordt dit de do it yourself economy genoemd.

In Leiden wil Carolien Polderman net zoals andere buren op leeftijd zo lang mogelijk in de wijk blijven wonen. De wijk heeft relatief weinig voorzieningen voor de bewoners. Daarom heeft Carolien een wijkgroep ouderen en wijkkringen opgezet. Door een boekje uit te geven met contactgegevens van mensen en organisaties, is er een wijknetwerk gerealiseerd. Naast het organiseren van leuke dingen, zoals museumbezoek, bestrijdt de wijkgroep ook de eenzaamheid onder ouderen. Gelukkig voelen veel oudere bewoners zich vaak nog fit en willen best wat voor anderen doen. Dus helpen zij bij het tuin onderhoud, de hond uitlaten, schilderijtjes ophangen of lampen vervangen. Volgens de oprichtster hoeft niemand bang te zijn dat hij zijn buurman in bad moet doen.

Stadsambassade_Almere

Stadsambassades in Nederlandse steden

Als burgers steeds vaker allerlei activiteiten in hun omgeving organiseren dan zou het goed zijn als  een organisatie daarbij helpt. Om dit te kunnen doen, worden in twintig Nederlandse steden stadsambassades opgezet. Een stadsambassade is een leernetwerk van initiatiefrijke, creatieve en ondernemende burgers. Deze burgers noemen we stadsmakers en dit past goed bij de slogan van Almere  ‘mensen maken de stad’. Het leernetwerk kan bestaan uit bewoners en sociaal ondernemers, creatieven, gemeenteraadsleden, ambtenaren, wetenschappers en kennisinstellingen. Dus iedereen die actief is in de eigen omgeving en daarmee meehelpt aan de sociale, culturele en duurzame ontwikkeling van stad.

stadsambassade_almere

Alle Nederlandse steden krijgen een stadsambassade die een verbindende rol speelt tussen de stadsmakers. Kennis en ervaring uit de praktijk wordt zodoende overgedragen. Je kunt het zien als een leerschool waar burgers worden bijgeschoold door andere stadsmakers. Door van en met elkaar te leren kunnen buurtprojecten eerder een succes worden. Veel steden hebben al een stadsambassade en het is de bedoeling dat Almere er ook een krijgt.

De stad als laboratorium

CascadeparkVoor het onderbrengen van de stadsambassade wordt gezocht naar een toegankelijke locatie in het stadscentrum. Waar bewoners kunnen vergaderen over het opzetten van een wijkgroep zoals in Leiden of een kookclub voor de buurt. Je kunt het zien als een vrijplaats voor Almeerders met goede ideeën over de huidige en toekomstige stad. Waar je mensen met soortgelijke initiatieven tegenkomt en waarmee je kunt samenwerken om die te realiseren. Of waar burgers met politici kunnen discussiëren over hun oplossingen voor problemen of gewoon over hun ideeën om de stad leuker te maken. In de stadsambassade kunnen  Almeerse stadsmakers een agenda van activiteiten opstellen. Het is nadrukkelijk een bottom up beweging waarmee mensen betrokken zijn bij het vormgeven van hun directe omgeving. Door samen te werken aan pragmatische oplossingen en doelen kunnen burgers, sociale ondernemers en de overheid het leven in de steden verbeteren.

Kortom, de stadsambassade kan de huiskamer van de stad worden. Almeerders lopen er binnen voor een kop koffie of thee, om elkaar te ontmoeten en samen iets voor de stad te organiseren. Het huren van een vergader-, werk-, of debatruimte kost geen geld als de activiteiten bijdragen aan de aantrekkelijkheid, leefbaarheid, duurzaamheid en sociale cohesie van en in de stad.

stadsambassade_almere

 

Wat is een stadsambassade?

Een stadsambassade is een leernetwerk van burgers die initiatieven nemen met en voor elkaar, van en met elkaar leren, pragmatische oplossingen zoeken voor alledaagse problemen, leegstand willen aanpakken, braakliggende grond (tijdelijk) willen benutten, de stad willen verbeteren, streven naar meer duurzaamheid en sociale cohesie, maar ook ontmoetingsplekken creëren in publieke ruimtes en vrijplaatsen, vooral willen doen,  máken en realiseren, door bijvoorbeeld buurt coöperaties en buurtondernemingen op te zetten. Daarnaast vragen de stadsambassades om een overheid die luistert, ruimte biedt en faciliteert. Die op een nieuwe innovatieve wijze samenwerkt met burgers om de stad te verbeteren. Deze beweging is nationaal en gaat in 2015 van start onder de naam ‘Nieuw Nederland, Steden in Transitie’. [1]

stadsambassade_almere
de Stadsambassade in Almere-Buiten

 

 

 

 

 

 

 

 

In het kerstnummer (2014) van de Filmwijkkrant is een artikel verschenen over de stadsambassade Almere. Zie www.filmwijkkrant.nl

MEER over de stadsambassade Almere op Facebook https://www.facebook.com/pages/Stadsambassade-Almere/1527939457424394?ref=aymt_homepage_panel

[1] Nieuw Nederland – Steden in Transitie is een initiatief van Pakhuis de Zwijger en is een netwerk van Stadmakers uit Nederlandse steden.

Nieuw Nederland is een initiatief van Pakhuis de Zwijger over transities in steden in Nederland en Europa. Pakhuis de Zwijger:

‘In een tijd waarin gevestigde instituties en gangbare werkwijzen steeds vaker vastlopen, belichten wij de energie en het initiatief dat van onderop verandering brengt. De stad van de toekomst wordt niet ontworpen op de tekentafel, maar ontstaat vanuit de kracht van mensen en gemeenschappen. Vraagstukken zoals leefbaarheid, duurzaamheid en innovatie vinden meer en meer hun antwoord in lokale en kleinschalige oplossingen. Terwijl klein het nieuwe groot wordt, zal het delen van kennis en ervaring met anderen in de wereld steeds belangrijker worden. Nieuwe verhoudingen en rollen tussen burgers, overheid en het bedrijfsleven in het publieke domein zijn daarvoor nodig. Nieuw Amsterdam brengt al die partijen samen en helpt in de zoektocht.’

home

stadsambassade Almere
nieuwe bibliotheek Almere
Share

StadsMakersLab Almere

Plan voor een stadsmakerslab in Almere

Wij willen een open en toegankelijke locatie in het stadscentrum van Almere ontwikkelen dat gaat dienen als inspirerende ontmoetingsplek, leer- en experimenteerplek, ontwerp- en maakplek, vergader- en debatlocatie, ruimte voor workshops, 3D-maaksessies, kookplek, etc. voor jong en oud.

Het stadsmakerslab Almere moet gaat werken als ‘marktplaats’ voor initiatiefnemers, stadsmakers, burger- en buurtorganisaties, zelfbouwers, ‘de Floriade van onderop’, wijkorganisaties, creatieven en alle stakeholders die nodig zijn voor de verdere ontwikkeling van Almere. Daarbij gaat het ook om het creëren van een nieuwe samenwerkingscultuur tussen met name de burgers en de gemeente.

‘De plek’ functioneert als een platform waarin de deelnemers de stad van de toekomst verkennen, in de overtuiging dat die op lokaal niveau wordt vormgegeven door de energie van burgers zelf. We brengen kennis en ervaringen van burgers bij elkaar, verbinden partijen aan elkaar om te leren en vooral ook om samen te doen en te maken.

wild projects

De locatie is gratis te gebruiken door burgers, maatschappelijke organisaties en bijvoorbeeld  onderwijsinstellingen die de ‘wereld’ (in Almere) beter, levendiger, creatiever, innovatiever, ondernemender, duurzamer en socialer willen maken.

‘Stadslabs’,  ontmoetings-, werk-, en leerlocaties, experimentele leer- en werkplekken, wijkinitiatieven in leegstaande gebouwen schieten in Nederlandse steden en wereldwijd als paddenstoelen uit de grond. Veel stadsbesturen ondersteunen deze initiatieven. Het is een nieuwe manier van het creëren van maatschappelijke meerwaarde tegen relatief lage kosten.

wild projects

Stadsambassades (city embassies)

In Nederlandse steden worden stadsambassades ingericht die de beweging van onderop gaat verbinden. Overal nemen burgers initiatieven in de wijken van steden. Dat kunnen kookclubs zijn, ontmoetingsplekken, creatieve hotspots, wijkzorgprojecten, het benutten van leegstaande gebouwen, etc. De Stadsambassades vormen een netwerk van (inter)nationale steden waarin stedelijke vraagstukken en innovaties centraal staan. De Stadambassade is een inter-lokale uitwisseling tussen steden waardoor kennis, ervaring en best practices kunnen worden gedeeld. De Almeerse stadsambassade kan worden gevestigd in het StadsMakersLab Almere (SLA).

Stichting Pakhuis de Zwijger ontvangt een subsidie van de Europese Unie / Citizen-program voor de eerste fase van het programma New Europe – Cities in transition. Van 2014 – 2016 gaat Pakhuis alle 28 hoofdsteden van de EU-lidstaten verbinden in een online-netwerk. In deze steden worden City Embassies gevestigd. Pakhuis organiseert maandelijks field trips naar de aangesloten steden. In de eerste helft van 2016 organiseert Pakhuis de Zwijger in Amsterdam ter gelegenheid van het EU-voorzitterschap van Nederland een reeks Europese-bijeenkomsten en een driedaagse City Citizen-top.

Informatie via https://www.facebook.com/cityembassiesthenetherlands en

http://www.dezwijger.nl/116265/nl/stadsambassades

Share

Almere in Pakhuis de Zwijger

Een delegatie van creatieve, innovatieve en ondernemende burgers uit Almere bracht op 25 juni een bezoek aan Pakhuis de Zwijger in Amsterdam. Almere was een van de 22 steden die een presentatie gaf over initiatieven van burgers. Dit gebeurde op de kick off meeting van Nieuw Nederland – steden in transitie. Toon Jansen, die de Almeerse delegatie leidde, vertelde de aanwezigen dat steeds meer Almeerders actief zijn in de eigen omgeving. Bijvoorbeeld door het zelf inrichten van een binnentuin zoals op het Cupidohof of het onderhouden van het groen in Hoekwierde. Verder dat Almere bekend staat om het bouwen van eigen huizen in Poort of zelfs van een hele woonwijk zoals de Buitenkans.

wild_projects_pakhuis
Almere in Pakhuis de Zwijger

Pakhuis de Zwijger wil dat elke stad een stadsambassade krijgt, die de initiatieven van onderop zichtbaar maakt en met elkaar verbindt. Het landelijk netwerk van stadsambassades gaat zich richten op stedelijke vraagstukken en innovaties. Door samen te werken worden onderzoek, experimenten en het uitwisselen van ervaringen tussen de steden gestimuleerd.

De bottom-up beweging in Almere kan hier kracht en kennis uithalen en succesformules van elders uitproberen of eigen successen met andere steden ‘delen’. Het zal naar verwachting leiden tot nieuwe initiatieven, bedrijvigheid en samenwerking tussen koplopers in Almere en Nederland. Uiteindelijk streven de aanjagers van dit netwerk naar internationale verbindingen. Zo zijn er al stadsambassades in Berlijn, Boekarest, Buenos Aires, Delhi (India), Detroit, San Francisco en Thessaloniki.

De presentatie van Toon Jansen over Almere is hieronder te downloaden.

Almere4PakhuisdeZwijger-wildprojects220614

wild projects

Share

De bottom-up stad

De bottom-up stad is in volle ontwikkeling

Op 12 juli las ik in een email van Pakhuis de Zwijger over ‘Mensen maken de stad’ het volgende: ‘De nieuwe stad wordt niet gepland vanuit directiekamers van projectontwikkelaars en beleidsmakers, maar gemaakt door al die kleine en grote initiatieven waar bewoners iedere dag weer samen aan bouwen. Want juist die initiatieven geven de stad en haar bewoners hun energie, hun unieke karakter en hun gevoel bij elkaar te horen.’

In de email staan de volgende inspirerende onderwerpen: ‘Veel initiatieven gingen over eerlijk eten. Het devies: meer bewustwording, terug naar eigen regio en duurzamer geproduceerd. Van een gastronomische do-it-yourself-supermarkt waar bewoners zelf hun producten mogen komen bewerken tot de Tostifabriek waarin midden in de stad – van de varkensslacht tot het smeren – het hele proces van tosti’s maken wordt gedemonstreerd. En recent nog:  DAMn Food Waste , die met vijfduizend gratis maaltijden op het Museumplein aandacht vroeg voor de grote hoeveelheden voedsel die wij ieder jaar weer in de kliko gooien.

Mensen maken de stad ook met stenen: zelfbouw is een serieuze concurrent aan het worden van corporaties en projectontwikkelaars. Ga maar eens kijken in de Houthavens , op IJburg of op het  Zeeburgereiland (of in Almere-Poort). Een veelbelovende oplossing voor de gestagneerde woningbouwsector.

wild projects
winnaar mooiste zelfbouwhuis Almere Poort

Initiatiefrijke bewoners maakten ook slim gebruik van de grote leegstand in de stad. Zo kwam Studio BG in Bos en Lommer beschikbaar voor kleine bedrijfjes, stichtingen en andere initiatieven; opende een nieuwe broedplaats voor media-technologie haar deuren in het oude Shell laboratorium in Amsterdam-Noord en mochten creatievelingen een deel van de Heesterveld in Zuidoost naar eigen inzicht vormgeven en bewonen. En dan hebben we het nog niet eens gehad over al die festivals in de stad voor en door bewoners: van Rollende Keukens tot Magneetfestival, of al die huiskamerrestaurants, wijk-ondernemingen en initiatieven die de stad of buurt schoner, duurzamer en leefbaarder willen maken.’ Bron: www.dezwijger.nl

Kortom: de bottom-up stad leeft. Dit proces zie je ook in andere grote steden zoals in Rotterdam, Eindhoven en Utrecht. Overheden en bedrijven kunnen van dit proces leren. Want deze initiatieven kunnen de voorbode zijn van een nieuwe manier van organiseren en produceren op basis van nieuwe waarden. Dat innovatie van onderop komt is, komt wel vaker voor in perioden van crisis. Maar dit keer kan dit wel eens een structureel karakter krijgen. Want steeds meer hoogopgeleide mensen willen het heft in eigen handen nemen omdat overheden en bedrijven niet leveren wat zij vinden dat nodig is. Daarnaast zijn nieuwe technologieën, zoals 3D-printing, steeds vaker kleinschalig toe te passen. Verder zien we senioren niet meer achter de geraniums zitten, maar een actieve rol spelen in de samenleving.

Share

Plan voor Hectare Cultuur in Almere voegt niets toe aan cultuurlandschap

De Kunstlinie moet het nieuwe kunst en cultuur centrum van Almere worden. De Hectare Cultuur wordt dan een combinatie van kunsthal, schouwburg en stadsforum. Om dit te realiseren moet het  gebouw de Kunstlinie verbouwd worden voor een bedrag van 1,4 miljoen euro. Dat blijkt uit het rapport van verkenner Patrick van Mil.

Volgens het rapport dat op 13 juni in de gemeenteraad wordt besproken hoort bij een nieuwe culturele instelling een nieuwe missie. Het rapport geeft graag een passende voorzet: ‘De Hectare Cultuur verbindt mensen met verrassende cultuur’ en ‘In de Hectare Cultuur is altijd iets te zien en te beleven dat inspireert’.

Het lezen van het rapport roept bij mij de volgende vragen op: Is de missie wel onderscheidend genoeg? Hoe maak je het ontoegankelijke gebouw open en aantrekkelijk voor Almeerders die niet gewend zijn een museum te bezoeken? Waar komt in Almere een plek voor ‘rauwe’, innovatieve en experimentele tentoonstellingen en projecten?

Hectare Cultuur Almere
een VOC-schip in het Weerwater van Almere
Een onderscheidende missie is nodig

De ‘graag’ geformuleerde missie is een open deur. De Nachtwacht en de Mona Lisa zijn prachtige kunstwerken die ons waarschijnlijk niet meer verrassen. We hebben de schilderijen misschien al een keer in het echt gezien of anders vele tientallen malen een foto daarvan. Toch wordt in de uitwerking van het plan aangegeven dat de Kunsthal Almere een kunsthal is zoals we die kennen in verschillende Duitse steden en in Rotterdam. Het betreft dan ‘een hoogwaardige expositieruimte waar kunst, fotografie, mode en designtentoonstellingen van museale kwaliteit worden gepresenteerd. De kern van het programma bestaat uit thematentoonstellingen die worden samengesteld uit Nederlandse topcollecties, zoals het Stedelijk Museum Amsterdam, Boijmans van Beuningen, het Nederlands fotomuseum, het Groninger Museum,’ etc. Het is toch niet de bedoeling dat de kunsthal Almere een dependance wordt van de gevestigde musea? In het rapport staat dat deze musea graag willen meewerken. Ja, dank je de koekoek, dat levert immers geld op voor de uitgeleende kunstwerken. Weinig verrassend dus en zo blijft van de missie weinig over.

Ik zou ook graag een voorzet voor een missie willen geven. De cultuur betrekt Almeerders bij nieuwe ontwikkelingen op het gebied van kunst, technologie en samenleving. Jonge aanstormende kunstenaars krijgen voorrang boven gevestigde kunstenaars. Almere is een stad met veel jongeren zodat het van belang is dat cultuur bij hun beleving aansluit. Cultuur in Almere is een combinatie van kunst, nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen zoals microbiologie, led-technologie, 3D-printing, en bredere thema’s zoals circulaire economie en stadslandbouw. In plaats van herhalingen van tentoonstellingen wordt een relatie gelegd met de Dutch Design Week in Eindhoven en de experimentele projecten die bijvoorbeeld Mediametic en Pakhuis de Zwijger in Amsterdam uitvoeren. Ik denk dat met deze missie veel meer betrokkenheid en participatie zal ontstaan bij (jonge) Almeerders, het onderwijs en bedrijven. Door kunstenaars en bijvoorbeeld microbiologen samen te laten werken kun je verrassende kunstwerken laten zien die ook informatief en educatief zijn. Daarmee raken  jongeren geïnteresseerd in de nieuwe mogelijkheden waardoor ze zin krijgen in een bepaalde studie. En misschien later wel een innovatief bedrijf starten. Op deze wijze kan cultuur in Almere een nieuwe invulling krijgen die voldoende onderscheidend is ten opzichte wat er al is in andere steden.

Hectare Cultuur
cultuur en werk in centrum Almere
Betrek de Voetnoot bij het Cultuurplan

Het Hectare Cultuur plan is gebaseerd op het feit dat we een gebouw hebben waar we iets mee moeten doen en dat er bezuinigd moet worden. Het gevolg is dat de cultuur in Almere volgens dit plan te weinig verbinding heeft met andere culturele initiatieven en locaties. Het is op zich goed om bepaalde cultuur uitingen onder een dak te brengen. Maar het gevaar is dat dan aan het Weerwater een geïsoleerd cultuurpaleis ontstaat. Politici kunnen dan roepen dat er helaas verder geen cultuur meer is in Almere. Want de gemeente moet nu eenmaal bezuinigen.

Ondanks het feit dat er natuurlijk echt minder geld is voor mooie dingen is het een omissie dat dit plan geen rekening houdt met andere ontwikkelingen. Betrek daarom het gebouw De Voetnoot ook bij het plan en maak daar ruimten voor meer rauwe en experimentele kunst. Geef jonge en volwassen Almeerders de kans mee te doen. De plannen voor de kunstlinie kunnen juist sterker worden als De Voetnoot ook onderdeel is van een bredere, vernieuwende, cultuurvisie voor Almere.

Een kilometer Cultuur

Het is dus beter om de hectare cultuur te vervangen door de slogan een kilometer cultuur.

Formuleer een onderscheidende missie, betrek de Voetnoot en de openbare ruimte in het centrum zodat we kunnen zorgen voor een echte verrassing en een grotere aantrekkingskracht van het Centrum van Almere.
wild projects
bord en bestek geprint met 3D printer (Dutch Design Week – foto tj2012)
Een voorbeeld van vernieuwende ‘kunst’

Als bonus voor het lezen van de bovenstaande blog hieronder een mooi voorbeeld van toegepaste kunst en technologie.

 

 

 

Share

Innovatiecampus op Marine Etablissement Amsterdam

Innovatiecampus voor wonen én werken op het Marine Etablissement kan enorme impuls geven aan de do it yourself & work together economie in Amsterdam.
Tekort aan betaalbare woon- en werkruimte

De Volkskrant van 4 december 2013 meldt dat het lucratiever is voor vastgoedondernemers om een woning te verhuren aan zo veel mogelijk studenten dan een etage te verkopen. Vier studenten betalen voor een kleine etage 2000 euro huur per maand; op een andere etage moeten zeven studenten samen 3500 euro per maand betalen. Op www.kamernet.nl stond in december 2013 een advertentie voor een kamer van 11 m2 in de Titus van Rijnstraat voor 552 euro per maand.

Er is een tekort aan 5000 betaalbare studentenwoningen in Amsterdam.

wild projectsDaarnaast is er ook een tekort aan betaalbare woon- en werkruimten voor startende ondernemers. De meeste jonge mensen kunnen meestal alleen een bedrijf starten als zij een betaalbare werkruimte kunnen huren.

Amsterdam beschikt over ruim 50 broedplaatsen waar vele honderden creatieve bedrijven werken. Maar uit onderzoek van Bureau Broedplaatsen blijkt dat de vraag naar betaalbare woon- en werkruimten veel groter is dan het aanbod. Urban Resort, beheerder van broedplaatsen krijgt jaarlijks zo’n duizend verzoeken om betaalbare woon- en werkruimte. Er moet dus veel meer ruimte bijkomen om aan de vraag te kunnen voldoen.

Innovatiecampus met honderden start-ups

Het Marine Etablissement is een prachtige locatie voor het ontwikkelen en bouwen van een innovatiecampus voor de huisvesting van honderden start-ups. De compact gebouwde campus krijgt smalle straatjes en pleintjes. De gebouwen zijn voorzien van groene daktuinen. Op de begane grond komen winkeltjes, muziekcafé’s en andere voorzieningen. De campus wordt opgeleverd als een casco die organisch wordt ingevuld door de start-ups en huurders. De huurders worden geselecteerd door te kijken naar hun plannen om een bedrijf te starten en de bereidheid om samen te werken. Verder wordt ook gekeken of de start-ups elkaar aanvullen zodat ze elkaar kunnen inspireren en ondersteunen. De huren moeten betaalbaar zijn. Het is de bedoeling dat de bedrijfjes na ca. vier jaar doorstromen naar andere locaties en plaatsmaken voor nieuwe starters. Zo ontstaat dynamiek aan de onderkant van de economie.

De campus ligt dicht bij het Centraal Station, de Openbare Bibliotheek en de muziek- en dancevoorzieningen rond het IJ. Met Pakhuis de Zwijger als verbindende inspirator op loopafstand. Het terrein ligt op fietsafstand van HBO’s en universiteiten in Amsterdam. Op de campus is ook ruimte voor jonge ondernemers uit het buitenland. In het Forum-gebouw kunnen bekende wetenschappers college’s geven waardoor er aansluiting is tussen bedrijven en de nieuwste wetenschappelijke inzichten. De campus kan zorgen voor een grote meerwaarde voor de ontwikkeling van de stad.

wild projects
innovatiecampus en muziekplein

De Innovatiecampus kan als volgt worden gerealiseerd:

  • ontwikkel een aantrekkelijk plan met betaalbare woon/werkruimten boven arcades met winkels, ateliers, dienstverlenende bedrijfjes, café, restaurants en appartementen voor starters
  • lever de woon- en werkruimten op als casco’s om de huurprijzen te beperken
  • zorg voor een industriële uitstraling van de gebouwen en voorzie de gebouwen van daktuinen voor de gebruikers
  • plaats de gebouwen in een parkachtige omgeving
  • richt een coöperatie of corporatie Marineterrein op die de ontwikkeling en het beheer namens de toekomstige bewoners en eigenaren gaat uitvoeren (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap CPO)
  • werf toekomstige huurders / kopers
  • regel de financiering (bijv. met pensioenfondsen)
  • ontwikkel de details van het plan, bouwproces, etc.
  • lever de campus op met casco’s voor zelf-afbouw, organische invulling, etc.

De campus wordt een gebied waar creatieve, ondernemende jongeren een bedrijf kunnen starten. Honderden bedrijfjes kunnen hier worden gevestigd. De openbare bibliotheek is op loopafstand. Door de concentratie op het Marine terrein kunnen de starters elkaar helpen, netwerken vormen, kennis delen en ideeën opdoen. In de gebouwen komen mixen van starters. Architecten, microbiologen, materiaaldeskundigen, ontwerpers, informatici, medische technologen kunnen samen in een eenheid worden ondergebracht. Samenwerken bevordert de innovatie en zorgt voor versnelling van de ontwikkeling van de bedrijfjes. Met de open4coop aanpak (zie schema hieronder) krijgen groepen van starters begeleiding en ondersteuning van senioren met veel ervaring en netwerken.

open4coop aanpak
Reuzenrad

Met een reuzenrad op het Marine Etablissement krijgt de stad een nieuwe toeristische attractie erbij. Voorbeeld is het succesvolle Eye in London. In de acht jaar na de opening in 2000 hebben 30 miljoen mensen een ritje gemaakt. Het Eye heeft voor Londen hetzelfde gedaan als de Eiffeltoren in Parijs. Het heeft de stad een symbool gegeven. De Eiffeltoren en Eye in Londen geeft iedereen de mogelijkheid om de stad van grote hoogte te bekijken. Het OOG van Amsterdam staat op het Marine Etablissement op een prachtige plek tussen de grachtengordel en de IJ-oevers (zie ontwerp onderop de pagina).

OOG van Amsterdam
Een reuzenrad op het Marine Etablissement?

 

 

 

 

 

 

 

 

Muziekplein voor grote evenementen

Het Muziekplein is het onderdeel van het project dat het stadscentrum kan ontwikkelen. Het is van groot belang dat er een groot plein komt voor manifestaties op Koninginnedag en bijvoorbeeld voor het vieren van Oudjaar met vuurwerk. Het Oudjaar in New York en London trekt honderdduizenden bezoekers. Amsterdam kan met het nieuwe Muziekplein zorgen dat toeristen Oudjaar in de stad vieren. Een Muziekplein op de locatie van het Marineterrein heeft veel voordelen. Goed te bereiken vanuit het Centraal Station, midden in het centrum en tevens een plek waar ‘lawaai’ nauwelijks voor overlast zorgt. Het Muziekplein kan de vorm van een arena krijgen met oplopende ‘dijken’. Een wandelboulevard met een groene waterpark zorgt voor een

afscheiding tussen het Muziekplein en het plein met de appartementen. Een tunnel onder het spoor verbindt het Muziekplein met de IJ boulevard. Zo ontstaat het Muziekkwartier met het Bimhuis, Theater aan het IJ, Twenty4Amsterdam, (een tweede Museum)plein met reuzenrad en muziekcafé’s onder de appartementen.

De concentratie van cultuur werkt als magneet. Arcam zegt hierover: Cultuur trekt cultuur aan, cultuur verleidt bezoekers en bewoners en die mensen lokken winkels in de plinten en blazen het groeiend aantal hotels, restaurants en cafés leven in (bron: www.arcam.nl)

Wat levert het op?

Dit plan creëert waarde voor de economie van Amsterdam. Nieuwe bedrijvigheid zal naar verwachting steeds meer gebaseerd zal zijn op het faciliteren van kennisuitwisseling, social needs 2.0, dynamiek en innovatie, duurzaamheid en flexibiliteit in combinatie van betaalbare woon- en werkruimten. Na een aantal jaren zal een deel van de bedrijfjes zijn gegroeid en doorstromen naar andere locaties. Dit geldt ook bewoners als het inkomen stijgt. Belangrijk is het faciliteren van de do it yourself & work together economie. Samenwerken leidt tot radicale innovaties. De dynamiek van onderop levert ook innovatieve impulsen aan MKB en grote bedrijven en organisaties in de stad. Op de campus is ruimte voor het Forum, een collegezaal voor 2000 bezoekers, waar bekende wetenschappers en ondernemers colleges kunnen geven. Maar ook voor het organiseren van concerten en TEDx bijeenkomsten.

Met het creëren van veel meer betaalbare woon- en werkruimte wordt Amsterdam aantrekkelijker voor jonge mensen uit binnen- en buitenland. Jonge stedelingen (25-39 jaar) zijn hoog opgeleid, ambitieus en van grote waarde voor de stad. Zij zorgen voor dynamiek en innovatie en creëren werk voor inwoners van de stad.

wild projects

Lees ook: Amsterdam maakt met internationale innovatiecampus sprong voorwaarts!

Share