Tagarchief: Het Parool

Pendelmetro Amsterdam CS en NOORD de beste optie?

Een pendelmetro in een tunnel onder het IJ tussen Amsterdam Centraal Station en Noord. Geen wachttijden en in een paar minuten comfortabel aan de overkant. De pendelmetro is een snelle en efficiënte verbinding tussen het centrum en Noord. Groot voordeel: een extra metrostation Sixhaven is niet meer nodig.

pendelmetro
Station Overhoeks van de pendelmetro

Amsterdam Noord wordt steeds meer een onderdeel van het centrum van Amsterdam. Publiekstrekkers als het Filmmuseum EYE en A’dam Toren nodigen toeristen uit om met de pont het IJ over te steken. Dagelijks maken ruim 40.000 fietsers en voetgangers de oversteek van Amsterdam Noord naar het centrum en andersom. De laatste jaren is de groei circa zes procent per jaar geweest. De komende jaren wordt nog een aantal hoge torens opgeleverd waaronder een groot hotel met congrescentrum. Het is dus de vraag of het groeiende verkeersaanbod van voetgangers en fietsers met de veren kan worden verwerkt.  

Wethouder Ruimtelijke Ordening, Eric van der Burg: ‘Noord bruist, steeds meer Amsterdammers wonen, werken en recreëren aan de noordelijke kant van het IJ. Dit levert extra druk op de veren op. Met goede vaste verbindingen wordt Noord toegankelijker’. Op de middellange termijn wil de gemeente vaste verbindingen voor langzaam verkeer tussen de noord- en de zuidoever realiseren. Inmiddels is het college van B&W akkoord met het Definitieve Principebesluit Sprong over het IJ voor het realiseren van betere verbindingen tussen de IJ-oevers.

Sprong over het IJ: kabelbanen, bruggen en tunnels

De toenemende druk op de veren en de ontwikkeling van de IJ-oevers zijn redenen voor de gemeente Amsterdam om alternatieven voor de oversteek te bestuderen. Dit heeft geleid tot een stroom van creatieve ideeën voor het realiseren van kabelbanen, bruggen en tunnels. Enkele voorbeelden volgen hieronder.

pendelmetro - labelbaan
kabelbaan hoog over het IJ
bruggen bij CS over het IJ
bruggen bij CS over het IJ
pendelmetro-bruggen-1
brug boven bij CS en rode brug met bomen bij Houthavens

Spectaculaire bouwwerken over het IJ

Kabelbanen en bruggen zijn spectaculaire bouwwerken voor steden en mooie beeltenissen voor op ansichtkaarten, t-shirts en bierviltjes. De mogelijke aanleg van bruggen over het IJ kan gevolgen hebben voor de vaarroutes op het IJ. De consequenties voor de scheepvaart moeten in samenspraak met Rijkswaterstaat, het Havenbedrijf Amsterdam, de Havenmeester en de Passenger Terminal worden onderzocht. Een van de nadeel van een brug is dat hij voor de doortocht van grote schepen geopend moet worden. Verder zijn lange op- en afritten voor fietsers nodig. Voor een kabelbaan zijn hoge stellingen op de kades nodig en het is lastig om fietsen mee te nemen. Voordeel is dat een kabelbaan een hoge capaciteit heeft, elektrisch wordt aangedreven en relatief goedkoop en snel kan worden gebouwd. Nadeel is dat een kabelbaan, net zoals een brug, een lange aanloop nodig heeft om op grote hoogte te komen. Een tunnel onder het IJ tussen CS en Noord heeft deze nadelen niet. Daarom is een tunnel waarschijnlijk de meest effectieve, aanvullende oplossing voor het verkeer van voetgangers en fietsers tussen het centrum en noord. De ‘heen en weer’ pendelende metro zorgt voor een comfortabele en snelle overtocht.

Pendelmetro in een tunnel tussen CS en NOORD

Het ontwerp bestaat uit een tunnel tussen het Centraal Station en de Badhuiskade aan het Buiksloterkanaal. In de tunnel pendelt een metrovoertuig heen en weer tussen CS en Noord. De pendelmetro brengt voetgangers, toeristen met rolkoffers en fietsers in een paar minuten naar de overkant. De tunnel op de perrons zijn afgesloten met behulp van schuifdeuren. Als de metro arriveert gaan de deuren aan één kant open en verlaten alle reizigers de metro. Als de metro leeg is gaan de deuren van de tunnel en de metro dicht. Dan worden de deuren aan de andere kant geopend en kunnen de reizigers instappen. De perrons zijn met roltrappen en liften snel te bereiken. Voordeel is dat er weinig ruimte op de kades nodig is. De ingaande en uitgaande reizigers zijn van elkaar gescheiden. Eén van de dubbele roltrappen is voor voetgangers en de andere ook voor fietsers die gebruik kunnen maken van een handige rolbaan om de fiets mee te nemen. Via de verdeelhal van de metro onder het CS kunnen reizigers van de Noord/Zuidlijn en van de Oostlijn naar het perron van de pendelmetro lopen. In de onderstaande figuur 2 is het Station CS schematisch uitgebeeld.

Pendelmetro Station CS

pendelmetro
FIGUUR 2: ontwerp pendelmetro station bij Amsterdam CS

Pendelmetro Station Overhoeks

In figuur 1 is te zien dat het station Overhoeks is gepositioneerd langs de Badhuiskade voor het toekomstige Maritiem Hotel en dicht bij EYE, Tolhuistuin en de A’dam Toren. Groot voordeel van de pendelmetro en het station Overhoeks is dat het metrostation Sixhaven niet meer nodig is. Reizigers van de Noord/Zuidlijn kunnen via de verdeelhal onder het CS naar het station van de pendelmetro lopen. De bouwkosten voor de geplande metrostation Sixhaven kunnen worden gebruikt voor de pendelmetro.

Een pendelmetro in een tunnel heeft veel voordelen

De pendelmetro heeft de volgende voordelen:

  • In 2 minuten aan de overkant; korte wachttijden
  • directe dag/nacht verbinding met Noord voor voetgangers en fietsers
  • de NoordZuid lijn is via de verdeelhal van het station CS en de pendelmetro direct verbonden met overkant van het IJ
  • Metrostation SIX haven is niet nodig
  • de Oost-lijn is ook verbonden met de overkant van het IJ
  • In de nacht kan de toegang tot de verdeelhal worden afgesloten als de metro’s niet meer rijden; vanaf de beide kade’s op de IJ-oevers blijft de pendelmetro gewoon open
  • er zijn geen lange dalende en stijgende toeritten nodig voor fietsers die veel ruimte gebruiken; met roltrappen en liften is het ruimtegebruik van de pendelmetro op de kades minimaal
  • de pendelmetro kan zonder bestuurder heen en weer rijden en heeft een relatief korte tunnel nodig voor de oeververbinding
  • de pendelmetro is niet alleen een snelle en effectieve verbinding maar kan ook wat betreft kosten gunstig uitpakken. Er is geen metrostation Sixhaven nodig en de tunnelbuis is relatief kort.
  • als de Noord/Zuidlijn in de toekomst vanaf Schiphol gaat rijden is de luchthaven direct verbonden met Overhoeks.

pendelmetro wild projects

positie tunnel CS en Overhoeks

Bovengronds bouwen en afzinken van tunnel en stations

De tunnel en de beide stations kunnen bovengronds worden gebouwd. Deze elementen kunnen aan de kade achter het CS en in het Buiksloterkanaal aan de Badhuiskade worden afgezonken en gekoppeld. In het hierboven beschreven plan is een verbinding voorzien met de verdeelhal van de Noord/Zuidlijn. Dit is de meest ideale verbinding omdat reizigers van de beide metrolijnen naar het station van de pendelmetro kunnen lopen. Het is echter de vraag of dit mogelijk is. Want de afstand tussen de verdeelhal en het station van de pendelmetro is vrij groot hoewel een stukje lopen niet ongezond is. Maar de kans is groot dat de autotunnels achter het CS de verbinding onmogelijk maken. Overigens is een tunnelverbinding tussen de kade achter het CS en de overkant gemakkelijker én goedkoper te realiseren.

pendelmetro afzink wild projects

Bronnen

Beleid gemeente Amsterdam – Sprong over het IJ

De vervoerswaarde van mogelijke verbindingen over het IJ. Gemeente Amsterdam

Artikel over het eyetunneltje in het Parool

Op de luchthaven Madrid Barajas Airport rijdt een metro met dubbele toegangsdeuren.

De schets van Overhoeks (met daarin het Station Overhoeks getekend) komt van de website van ozarchitects.

Interessante plannen zijn ook …..

De FLIJover over het IJ, een mooie iconische brug, die naast het dagelijkse verkeer ook een leuke attractie voor toeristen zal kunnen zijn (zie video).

De IJ-fietstunnel, een mooi plan dat relatief gemakkelijk uitvoerbaar is.  Namelijk door het benutten van een van de bestaande tunnelbuizen van de IJ tunnel voor fietsers.Pendelmetro CS en IJfietstunnel

 

 

Share

Waardecreatie: wie profiteert?

Waardecreatie: voorbeelden in wijken


‘Yuppenparadijs: hip en hoogopgeleid neemt Amsterdam over’

Zo luidde Het Parool de alarmbel op 15 februari 2015.  Uit het artikel komen de volgende stukken tekst:

waardecreatie
van der Pekbuurt Amsterdam-Noord

De Van der Pekbuurt is één van die frontlinies van de zogenoemde gentrificatie, het proces van opwaardering dat zich vanaf de jaren zeventig vanuit de ooit verloederde Jordaan verspreidt over heel Amsterdam. Oude, sleetse buurten worden herontdekt, opgeknapt en ingenomen door nieuwe bewoners.

Hoogleraar sociologie Jan Rath van de Universiteit van Amsterdam: ‘Het gaat in veel opzichten ontzettend goed met Amsterdam. Het is een populaire stad met veel bedrijvigheid. Daardoor is de druk op de stad gigantisch.’

Die voorspoed is natuurlijk een goede zaak, benadrukt Rath, maar het succes heeft een keerzijde. ‘Het gemeentebestuur en de woningcorporaties zijn erop gericht de ‘betere’ mensen in de stad te faciliteren: de bewoners met een hogere opleiding, een hoger inkomen, een hogere WOZ-waarde en een smaak die overeenkomt met de smaak van de beslissers. Het is een ontwikkeling waar de mensen die niet hip, cool en hoogopgeleid zijn niet of nauwelijks van profiteren.’

Die laatste groep komt in toenemende mate in de knel, waarschuwt Rath, want ‘…. een stad heeft ook rafelwijken nodig. Wijken met een goedkope supermarkt en een goedkope drogist in plaats van alweer een taartenarchitect en een mineraalwaterspecialist.’

De keuze om de creatieve klasse ruim baan te geven, leidt volgens de socioloog ironisch genoeg op termijn tot een stad waar steeds minder ruimte is voor creativiteit. ‘Veel creatieven zijn vooral ambachtelijk bezig.

Zij huren een pand dat als gevolg van hun activiteiten enorm in waarde zal vermeerderen. Niet zij profiteren daarvan, maar de eigenaren van de panden.

waardecreatie
protest in Londen tegen yuppies

De hipsters effenen het pad voor de miljonairs. Want die eigenaren zullen niet nalaten de huren te laten meegroeien met de populariteit van de buurt. Die wordt op den duur juist minder toegankelijk, ook voor de nieuwe creatievelingen.’

Het gevolg van die ontwikkeling is dat de succeslozen, zoals Rath ze omschrijft, langzaam maar zeker uit de stad worden verdreven. ‘Het is een beladen term geworden, maar de bestuurders bedrijven wel degelijk bevolkingspolitiek in de stad. Het heet officieel een zoektocht naar de juiste sociale mix in de wijk, maar het komt er per saldo vooral op neer dat het aantal woningen voor de mensen met de laagste inkomens steeds verder wordt verkleind. Die mensen worden in de komende jaren steeds verder in de richting van de uitgang gedreven, naar een goedkope woning in Purmerend of Almere.’

LEES het hele artikel in Het Parool.

Nu we het toch over Almere hebben


Hieronder een voorbeeld van een wijk waar de kwaliteit van de architectuur vanaf het begin creatieven heeft aangetrokken. Kan in Amsterdam waardecreatie in wijken leiden tot meer ongelijkheid, in de Filmwijk in Almere ligt dat toch wat anders.

waardecreatie_Filmwijk_Bouwrai
BouwRai Filmwijk trekt veel bezoekers in 1992

De Filmwijk

In 1992 werd de Filmwijk geopend, een zogenaamde BouwRai-wijk. Het was een ontdekkingsreis naar toekomstige woningbouw. Architecten zochten naar flexibiliteit en de mogelijkheid om hun ontwerpen te laten meegroeien met toekomstige maatschappelijke veranderingen. Dit was terug te zien in de indeling van de woningen. De Filmwijk kreeg internationale aandacht vooral van bezoekers uit Japan.

De wijk is gebouwd door architecten van naam, zoals Aldo van Eyck, Herman Hertzberger, Liesbeth van der Pol, Frits van Dongen, Sjoerd Soeters, Mecanoo en Benthem & Crouwel.

De foto hierboven doet erg gedateerd aan. Het lijken wel de jaren vijftig, maar de foto is genomen bij de opening van de BouwRai wijk in het voorjaar van 1992.

In de Filmwijk wonen veel creatieve mensen. Wie weet is er een relatie met de grensverleggende architectuur van die tijd. Voer voor architectuurpsychologen, tenminste als die bestaan.

Een bewoner schrijft vele jaren later over de zomer van 1992 het volgende:

Trots als we waren op ons nieuwe huis in de Filmwijk organiseerden mijn vrouw en ik in de zinderende nazomer van 1992 een groot feest. Een parade van creatieve én podiumkunsten. Passend bij al die unieke, fleurige en originele huizen van de BouwRai in dat jaar. Alle bewoners van ons huizenblok en vrienden en familie uit heel Nederland werden uitgenodigd. Het werd een feest dat tot in de nachtelijke uurtjes duurde.

waardecreatie

Creatieve ‘doe het zelvers’

Bewoners van de Filmwijk zijn creatieve doe het zelvers op het gebied van kunst en cultuur. Er wordt heel wat afgeschilderd, niet alleen de huizen maar ook op schildersdoek, muziek gespeeld, geschreven en gezongen.

Sinds het begin van de wijk bestaat de Filmwijkkrant. Al 23 jaar schrijft een wisselend team van schrijvers/journalisten de krant die vier keer per jaar huis-aan-huis wordt verspreid in de Filmwijk. De schrijvers en de bezorgers zijn vrijwilligers uit de wijk. De krant heeft een professionele uiterlijk en staat vol met verhalen, nieuws, foto’s en vaste rubrieken. Een actueel thema is de ontwikkeling van de Floriade.

waardecreatie_wild_projects
Herman Brusselmans

Een andere activiteit is het jaarlijks terugkerende Schrijversfestival. In november 2015 komen Redmond O’Hanlon, Nelleke Noordervliet, Ronald Giphart, Jan Terlouw, Wim Daniëls, Bert en Hannah Wagendorp en Artur Japin naar de Filmwijk. De schrijvers nemen plaats aan de keukentafel in evenzoveel woningen. Informatie over deze editie van het festival is terug te vinden op www.schrijversblock.nl.

Herman Brusselmans slaakte een diepe zucht nadat de derde sessie van het Schrijversblock, in een woning aan de Hollywoodlaan, er op zat.

“Pfff, dat is hard werken. Je verzorgt in feite in één keer drie optredens. Ik ben doodmoe. Maar dit is wel leuk om te doen”,

aldus de Gentenaar, die even daarvoor ruim een uur uit eigen werk had voorgedragen en vragen van belangstellenden beantwoord.

Wie profiteert van waardecreatie?


De architectuur in de Filmwijk was bedoeld om te experimenteren met andere typen woningen. Dit bleek een grote aantrekkingskracht te hebben op mensen met creatieve beroepen die soms tot hun eigen verbazing een huis kochten in Almere. De kwaliteit van de architectuur trekt blijkbaar creatieve mensen aan.

Zo lang de actieve bewoners ook eigenaar zijn van hun woning levert waardecreatie vooral voordeel voor henzelf op. Nadeel is dat nieuwkomers een (te) hoge prijs moeten betalen.

Maar je ziet ook het omgekeerde gebeuren. Een wijk die het niet zo goed doet, kan door de komst van creatieven opbloeien. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het beter gaat met een wijk als er creatieven (gaan) wonen. Want zij nemen vaak initiatieven om hun buurt aantrekkelijker te maken. Door iets leuks op straat te doen, gaan mensen met elkaar communiceren en dit kan dan de aanleiding zijn voor anderen om ook iets te doen.

De inspanningen van creatieven zie je ook terug in de bestaande wijken van onze grote steden. Wijken gaan bloeien door de grote instroom van jonge bewoners, de creatieven en stadmakers die allerlei initiatieven nemen, sociale ondernemingen starten en publieke ontmoetingsruimtes creëren. Na een tijdje wordt zo’n wijk hip en neemt de interesse van de vastgoedsector toe. De prijzen van huren en woningen stijgen.  Maar dit proces van gentrificatie is vooral in het voordeel van banken, gemeente en vastgoedsector. (1)

waardecreatie_stadmakers

Gecreëerde waarde verdwijnt in de verkeerde zakken

Creatieven en stadmakers creëren  waarde in buurten van steden. Dit levert mooie projecten op, contacten, leefbaarheid, experimenten, je leert organiseren, etc. Maar de energie die zij in buurten steken, kan ook nadelig uitpakken. Omdat een buurt leefbaarder en aantrekkelijker is geworden, stijgen de huren en de prijzen van woningen. De maatschappelijke waarde die zij met hun initiatieven hebben gecreëerd, verdwijnt in de zakken van banken en de verhuurders en verkopers van woningen. Ook de gemeente profiteert want ontvangt een hogere WOZ-waarde.

De creëerde waarde wordt in feite niet eerlijk verdeeld. Zijn de mensen die het meeste energie en waarde hebben gestopt in een wijk uiteindelijk de verliezers? Of geeft het voldoening dat ze in ieder geval een leuke tijd hebben gehad? Je bent een verliezer als na verloop van tijd de huurprijs te hoog wordt voor je inkomen.

Dit is geen oproep aan de stadmakers om dan maar te stoppen met het nemen van initiatieven. Wel wordt het tijd om na te denken over wie nou eigenlijk zou moeten profiteren van de maatschappelijke waardecreatie. En vooral hoe we dat kunnen doen.


(1) er is een groot tekort aan studentenwoningen en huurwoningen met een prijs tussen de 600 en 1000 euro. Deskundigen spreken over een nieuwe woningnood in Amsterdam. Elke maand komen er 1000 nieuwe bewoners bij. Omdat er te weinig woningen zijn gebouwd is sprake van groeiende concurrentie op de woningmarkt. Hierdoor stijgen de huurprijzen snel (dit is ook een gevolg van het regeringsbeleid). Mensen met lage inkomens kunnen de hogere huren niet betalen en worden als het ware verbannen naar wijken buiten de ring. Het aantal te bouwen woningen wordt geschat op 240.000.

Share

Amsterdam beter af met robotauto’s

Amsterdam, koester de dynamiek, de vitaliteit en de reuring, maar de stad moet wel schoner, schrijven Guus Bakker en Marja Ruigrok in het Parool van 16 maart 2015.

Bakker en Ruigrok: ‘Het is druk. Iedereen praat en schrijft er over. Het aantal inwoners groeit, het aantal fietsers groeit en er komen elk jaar meer bezoekers. Het is niet tegen te houden. De grenzen staan open en mensen houden van Amsterdam. Voor de economie van héél de stad is dat goed nieuws, maar het heeft minder leuke gevolgen voor de mensen die midden in die drukte wonen.’ (…). In Het Parool zijn meer goede ideeën gelanceerd. Bijvoorbeeld: auto’s niet op straat parkeren maar zoveel mogelijk ondergronds in garages. Daar zijn we het mee eens. Voor voetgangers méér stoep. Eens. Met verkeerslichten ook voor fietsers een groene golf creëren. Eens.’

Eerder mengde ook directeur Wim Pijbes van het Rijksmuseum zich in het debat. Als er niet snel ingegrepen wordt in Amsterdam, wordt het volgens hem een grote rotzooi. ‘De stad is vies, vuig en te vol.’ Het is volgens Pijbes tijd voor een ‘Deltaplan Toeristisch Amsterdam’: pak de straathandel, het zwerfvuil, de taxibranche en de cruisevaart (‘de meest vervuilende vorm van toerisme’) aan. (Bron: Het Parool 1-8-2014).

Inderdaad wordt het tijd om Amsterdam voor te bereiden op de grote toeristenstromen in de komende decennia. Door veel meer ruimte te creëren voor voetgangers. Dit kan bijvoorbeeld door de parkeerplaatsen aan de centrumzijde van de grachten weg te halen en te vervangen door brede stoepen voor wandelende toeristen.

Om te zorgen dat de binnenstad voor de bewoners aantrekkelijk blijft, worden elektrische robotauto’s ontwikkeld. Deze voertuigen rijden zonder bestuurder naar een grachtenpand als een bewoner dat online heeft gevraagd. Vervolgens rijdt de robot naar de parkeergarage waar men kan overstappen op de eigen auto. Bij terugkomst in Amsterdam wordt de eigen auto weer in de garage gezet en rijdt de robotauto weer netjes naar huis.

Kortom, een Deltaplan Toeristisch Amsterdam zal gepaard moeten gaan met innovaties. Want dan zijn meer toeristen niet alleen goed voor hotels en horeca, maar ook goed voor de maakindustrie.

Amsterdam_Robotauto_wild_projects
witkar uit 60’s voorbeeld voor robotauto in 2020

http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3907693/2015/03/16/Nee-Amsterdam-wordt-geen-tweede-Venetie.dhtml

Gemeente is niet voorbereid op komst robotauto’s

Share