Categoriearchief: Mooier Amsterdam

Voorstellen voor een mooier, dynamischer en duurzamer Amsterdam

Spinoza centrum voor vernieuwing van de democratie

D66-wethouder Simone Kukenheim pleit voor de oprichting van de republiek Amsterdam als PVV-leider Geert Wilders na de verkiezingen premier wordt, aldus Het Parool op 4 februari.

Republiek Amsterdam

Kukenheim sprak over zo’n staatsvorm op de nieuwjaarsreceptie van het slavernij-instituut Ninsee. Zij wil een activistische opstelling van de stad tegen racisme en onverdraagzaamheid. “Rebellie past onze stad als een handschoen,” zei Kukenheim en Amsterdam, als diverse en tolerante stad, moet niet aarzelen om tegen de landelijke trend in te gaan.

De wethouder is trots op de Amsterdammers die dagelijks tegen racisme strijden. Amsterdammers mogen niet tegen elkaar worden opgezet en uitgespeeld. Als we dat niet duidelijk maken dan worden we onderdeel van hetzelfde klimaat. Collega wethouder Kajsa Ollongren legde een jaar eerder al een verband tussen de komst van Wilders als premier of minister en de oprichting van de Republiek Amsterdam. Bron: Het Parool

Vernieuw de lokale democratie

In het huidige gepolariseerde klimaat is een pleidooi voor een Amsterdamse republiek een stevig signaal naar politici die de grenzen willen sluiten en zich terug willen trekken achter de dijken. Maar het oprichten van een Republiek Amsterdam helpt niet om de kloof tussen politiek en burgers te overbruggen.

Daarom hadden de D66 wethouders beter een pleidooi kunnen houden voor de vernieuwing van de lokale democratie. Dit kan door stapsgewijs een stelsel te ontwikkelen waarin het perspectief van burgers en de invloed van burgers centraal komen te staan.

Burgers nemen het heft zelf in handen om hun leefomgeving te verbeteren. Op de websites www.stedenintransitie.nl en www.citiesintransition.eu staan honderden voorbeelden van projecten die burgers samen organiseren in hun buurten.

In de huidige democratie zijn het college, de politieke partijen en ambtenaren het middelpunt van de stad. Maar in de bottom-up democratie willen burgers zelf invloed uitoefenen op de leefbaarheid, de sociale cohesie, het bestrijden van luchtvervuiling en het (weer) realiseren van publieke functies.

Spinoza Centrum broedplaats voor de nieuwe democratie

Een maatschappelijk debat en dialoog is nodig om de vernieuwing van de lokale democratie te organiseren.  Daarbij kunnen we de filosofie van Spinoza als uitgangspunt nemen en de politiek denker Spinoza als een voorbeeld van iemand die het in zijn tijd heeft aangedurfd om de gevestigde orde te trotseren met zijn verlichte denkbeelden.

Baruch Spinoza

Neem de filosofie van Spinoza als uitgangspunt om de democratie een nieuwe impuls te geven

Debat en dialoog komen beter uit de verf als deze buiten het parlement en de raadzalen plaatsvinden. In plaats van het uitroepen van de republiek kunnen de D66 wethouders zich beter hard maken voor het bouwen van een centrum van de nieuwe democratie. Het centrum kan de broedplaats worden om de democratie opnieuw vorm te geven.

Spinoza centrum aan het IJ
impressie van het centrum voor nieuwe democratie aan het IJ met groot standbeeld van Baruch Spinoza (10 meter hoog)

In het centrum kunnen burgertoppen worden georganiseerd en de jaarlijkse burgerdagen. Verder kunnen er colleges worden gegeven over maatschappelijke thema’s. Omdat de scheiding tussen kerk en staat stukje bij beetje begint te verdwijnen in een aantal landen of opnieuw ter discussie wordt gesteld, ligt het voor de hand om dit centrum van de nieuwe democratie het Spinoza centrum te noemen. Bovendien wordt het tijd om de filosoof Spinoza een belangrijke plaats in onze samenleving te geven. Het centrum kan ook een Spinoza museum en een school voor filosofie huisvesten.

Republiek Amsterdam
locatie van het Spinoza centrum aan het IJ
Baruch Spinoza filosoof van de vrijheid
standbeeld voor Spinoza als een vrijheidsbeeld voor Nederland

Baruch (Benedictus de) Spinoza (Amsterdam 1632 – Den Haag 1677) was een Nederlands filosoof, wiskundige, politiek denker en lenzenslijper uit de vroege Verlichting. Hij was van Sefardisch-Joodse afkomst. Hij accepteerde geen verklaring dan die is gebaseerd op de rede. Hij stelde dat de Bijbelse profeten gewone mensen waren met een verbeeldingskracht die niet namens God spraken. In het Theologisch-Politiek Traktaat pleitte Spinoza voor volledige vrijheid van meningsuiting en tolerantie. Als politiek denker vond hij dat de macht van de staat nooit aan een enkeling toevertrouwd mocht worden, omdat daar misbruik van gemaakt zou worden. Zijn opvattingen zijn actueel door de opstelling van de Amerikaanse president Trump en de opkomst van populistische en extreem-rechtse partijen in Europa. De democratie is voor Spinoza een instrument hoe we het beste de samenleving kunnen inrichten.

Spinoza Kring Amsterdam wil ook centrum

De Amsterdamse Spinoza Kring stelt voor dat Spinoza (1632-1677) een boegbeeld van Amsterdam wordt en dat het stadsbestuur een plaats inruimt voor Spinoza om daarmee één van ‘s werelds grootste denkers de eer te betonen die hem toekomt. Spinoza’s wijsbegeerte heeft in de 17e eeuw de kiem gelegd voor de inrichting van de open en vrijzinnige stad Amsterdam. Lees verder over het plan van de Spinoza Kring.

Andere ideeën over de rol van burgers

De Piratenpartij wil een schaduwraad van burgers die de gemeenteraad gevraagd en ongevraagd van advies dient en de mogelijkheid voor burgers lokaal en stedelijk besluitvormende burgerfora bijeen te roepen. Meer lezen in Het Parool.

Op 24 oktober j.l. is Code Oranje gelanceerd. Code Oranje is een groep van enkele honderden burgemeesters, wethouders, ondernemers, raadsleden, wetenschappers en actieve burgers heeft de Code Oranje afgekondigd. Code Oranje gaat over de staat van onze huidige politieke democratie. Die verdient een grondig herontwerp en dit vraagstuk is urgent. De landelijke verkiezingen in 2017 en de gemeentelijke verkiezingen in 2018 moeten het kantelpunt vormen om de nieuwe democratie te realiseren. Meer lezen op website democratic challenge.

Democratie krijgt impuls met meerkeuze stemmen

Share

Pendelmetro Amsterdam CS en NOORD de beste optie?

Een pendelmetro in een tunnel onder het IJ tussen Amsterdam Centraal Station en Noord. Geen wachttijden en in een paar minuten comfortabel aan de overkant. De pendelmetro is een snelle en efficiënte verbinding tussen het centrum en Noord. Groot voordeel: een extra metrostation Sixhaven is niet meer nodig.

pendelmetro
Station Overhoeks van de pendelmetro

Amsterdam Noord wordt steeds meer een onderdeel van het centrum van Amsterdam. Publiekstrekkers als het Filmmuseum EYE en A’dam Toren nodigen toeristen uit om met de pont het IJ over te steken. Dagelijks maken ruim 40.000 fietsers en voetgangers de oversteek van Amsterdam Noord naar het centrum en andersom. De laatste jaren is de groei circa zes procent per jaar geweest. De komende jaren wordt nog een aantal hoge torens opgeleverd waaronder een groot hotel met congrescentrum. Het is dus de vraag of het groeiende verkeersaanbod van voetgangers en fietsers met de veren kan worden verwerkt.  

Wethouder Ruimtelijke Ordening, Eric van der Burg: ‘Noord bruist, steeds meer Amsterdammers wonen, werken en recreëren aan de noordelijke kant van het IJ. Dit levert extra druk op de veren op. Met goede vaste verbindingen wordt Noord toegankelijker’. Op de middellange termijn wil de gemeente vaste verbindingen voor langzaam verkeer tussen de noord- en de zuidoever realiseren. Inmiddels is het college van B&W akkoord met het Definitieve Principebesluit Sprong over het IJ voor het realiseren van betere verbindingen tussen de IJ-oevers.

Sprong over het IJ: kabelbanen, bruggen en tunnels

De toenemende druk op de veren en de ontwikkeling van de IJ-oevers zijn redenen voor de gemeente Amsterdam om alternatieven voor de oversteek te bestuderen. Dit heeft geleid tot een stroom van creatieve ideeën voor het realiseren van kabelbanen, bruggen en tunnels. Enkele voorbeelden volgen hieronder.

pendelmetro - labelbaan
kabelbaan hoog over het IJ
bruggen bij CS over het IJ
bruggen bij CS over het IJ
pendelmetro-bruggen-1
brug boven bij CS en rode brug met bomen bij Houthavens

Spectaculaire bouwwerken over het IJ

Kabelbanen en bruggen zijn spectaculaire bouwwerken voor steden en mooie beeltenissen voor op ansichtkaarten, t-shirts en bierviltjes. De mogelijke aanleg van bruggen over het IJ kan gevolgen hebben voor de vaarroutes op het IJ. De consequenties voor de scheepvaart moeten in samenspraak met Rijkswaterstaat, het Havenbedrijf Amsterdam, de Havenmeester en de Passenger Terminal worden onderzocht. Een van de nadeel van een brug is dat hij voor de doortocht van grote schepen geopend moet worden. Verder zijn lange op- en afritten voor fietsers nodig. Voor een kabelbaan zijn hoge stellingen op de kades nodig en het is lastig om fietsen mee te nemen. Voordeel is dat een kabelbaan een hoge capaciteit heeft, elektrisch wordt aangedreven en relatief goedkoop en snel kan worden gebouwd. Nadeel is dat een kabelbaan, net zoals een brug, een lange aanloop nodig heeft om op grote hoogte te komen. Een tunnel onder het IJ tussen CS en Noord heeft deze nadelen niet. Daarom is een tunnel waarschijnlijk de meest effectieve, aanvullende oplossing voor het verkeer van voetgangers en fietsers tussen het centrum en noord. De ‘heen en weer’ pendelende metro zorgt voor een comfortabele en snelle overtocht.

Pendelmetro in een tunnel tussen CS en NOORD

Het ontwerp bestaat uit een tunnel tussen het Centraal Station en de Badhuiskade aan het Buiksloterkanaal. In de tunnel pendelt een metrovoertuig heen en weer tussen CS en Noord. De pendelmetro brengt voetgangers, toeristen met rolkoffers en fietsers in een paar minuten naar de overkant. De tunnel op de perrons zijn afgesloten met behulp van schuifdeuren. Als de metro arriveert gaan de deuren aan één kant open en verlaten alle reizigers de metro. Als de metro leeg is gaan de deuren van de tunnel en de metro dicht. Dan worden de deuren aan de andere kant geopend en kunnen de reizigers instappen. De perrons zijn met roltrappen en liften snel te bereiken. Voordeel is dat er weinig ruimte op de kades nodig is. De ingaande en uitgaande reizigers zijn van elkaar gescheiden. Eén van de dubbele roltrappen is voor voetgangers en de andere ook voor fietsers die gebruik kunnen maken van een handige rolbaan om de fiets mee te nemen. Via de verdeelhal van de metro onder het CS kunnen reizigers van de Noord/Zuidlijn en van de Oostlijn naar het perron van de pendelmetro lopen. In de onderstaande figuur 2 is het Station CS schematisch uitgebeeld.

Pendelmetro Station CS

pendelmetro
FIGUUR 2: ontwerp pendelmetro station bij Amsterdam CS

Pendelmetro Station Overhoeks

In figuur 1 is te zien dat het station Overhoeks is gepositioneerd langs de Badhuiskade voor het toekomstige Maritiem Hotel en dicht bij EYE, Tolhuistuin en de A’dam Toren. Groot voordeel van de pendelmetro en het station Overhoeks is dat het metrostation Sixhaven niet meer nodig is. Reizigers van de Noord/Zuidlijn kunnen via de verdeelhal onder het CS naar het station van de pendelmetro lopen. De bouwkosten voor de geplande metrostation Sixhaven kunnen worden gebruikt voor de pendelmetro.

Een pendelmetro in een tunnel heeft veel voordelen

De pendelmetro heeft de volgende voordelen:

  • In 2 minuten aan de overkant; korte wachttijden
  • directe dag/nacht verbinding met Noord voor voetgangers en fietsers
  • de NoordZuid lijn is via de verdeelhal van het station CS en de pendelmetro direct verbonden met overkant van het IJ
  • Metrostation SIX haven is niet nodig
  • de Oost-lijn is ook verbonden met de overkant van het IJ
  • In de nacht kan de toegang tot de verdeelhal worden afgesloten als de metro’s niet meer rijden; vanaf de beide kade’s op de IJ-oevers blijft de pendelmetro gewoon open
  • er zijn geen lange dalende en stijgende toeritten nodig voor fietsers die veel ruimte gebruiken; met roltrappen en liften is het ruimtegebruik van de pendelmetro op de kades minimaal
  • de pendelmetro kan zonder bestuurder heen en weer rijden en heeft een relatief korte tunnel nodig voor de oeververbinding
  • de pendelmetro is niet alleen een snelle en effectieve verbinding maar kan ook wat betreft kosten gunstig uitpakken. Er is geen metrostation Sixhaven nodig en de tunnelbuis is relatief kort.
  • als de Noord/Zuidlijn in de toekomst vanaf Schiphol gaat rijden is de luchthaven direct verbonden met Overhoeks.

pendelmetro wild projects

positie tunnel CS en Overhoeks

Bovengronds bouwen en afzinken van tunnel en stations

De tunnel en de beide stations kunnen bovengronds worden gebouwd. Deze elementen kunnen aan de kade achter het CS en in het Buiksloterkanaal aan de Badhuiskade worden afgezonken en gekoppeld. In het hierboven beschreven plan is een verbinding voorzien met de verdeelhal van de Noord/Zuidlijn. Dit is de meest ideale verbinding omdat reizigers van de beide metrolijnen naar het station van de pendelmetro kunnen lopen. Het is echter de vraag of dit mogelijk is. Want de afstand tussen de verdeelhal en het station van de pendelmetro is vrij groot hoewel een stukje lopen niet ongezond is. Maar de kans is groot dat de autotunnels achter het CS de verbinding onmogelijk maken. Overigens is een tunnelverbinding tussen de kade achter het CS en de overkant gemakkelijker én goedkoper te realiseren.

pendelmetro afzink wild projects

Bronnen

Beleid gemeente Amsterdam – Sprong over het IJ

De vervoerswaarde van mogelijke verbindingen over het IJ. Gemeente Amsterdam

Artikel over het eyetunneltje in het Parool

Op de luchthaven Madrid Barajas Airport rijdt een metro met dubbele toegangsdeuren.

De schets van Overhoeks (met daarin het Station Overhoeks getekend) komt van de website van ozarchitects.

Interessante plannen zijn ook …..

De FLIJover over het IJ, een mooie iconische brug, die naast het dagelijkse verkeer ook een leuke attractie voor toeristen zal kunnen zijn (zie video).

De IJ-fietstunnel, een mooi plan dat relatief gemakkelijk uitvoerbaar is.  Namelijk door het benutten van een van de bestaande tunnelbuizen van de IJ tunnel voor fietsers.Pendelmetro CS en IJfietstunnel

 

 

Share

Democratie krijgt impuls met meerkeuze stemmen

Democratie begint in de eigen buurt

Veel politieke partijen lijken zich meer zorgen te maken over de eigen zetels en de volgende verkiezingen dan met de zorgen van veel burgers en de vraagstukken op de lange termijn. De samenleving is veranderd maar het lijkt alsof veel partijen de veranderingen niet hebben begrepen. Politici zijn vergroeid met de systeem die zij of hun voorgangers decennia geleden hebben ontwikkeld. Maar de tijden zijn drastisch veranderd door bijvoorbeeld de automatisering en de globalisering. Het perspectief dat veel werknemers hadden – elk jaar een beetje beter inkomen – is verdwenen. Veel mensen hebben het gevoel dat ze door de politiek zijn vergeten.

Voor populisten een goede voedingsbodem om de bestaande politieke verhoudingen te destabiliseren. Een ‘elite van boze politici’ (Jan Nagel van 50PLUS: “we gaan er met gestrekt been in”) roepen burgers op om boos te zijn. Maar zowel de populisten als de politici, die blijven vasthouden aan neoliberaal beleid, lossen de problemen van mensen die het slachtoffer zijn van automatisering, globalisering en flexibilisering van de arbeid niet op.

Duizenden burgers zijn actieve vrijwilligers die buurten en wijken leefbaarder maken

Dat het toch nog redelijk goed gaat is vooral te danken aan de duizenden burgers/vrijwilligers die actief zijn in buurten en wijken. Volgens de Stichting Kracht in NL, die 1000 initiatieven in wijken onderzocht, leveren die aan twee miljoen Nederlanders waarde op. Al decennia leveren de activiteiten van burgers grote waarde op voor stad en land. Soms wordt dat pas jaren later gewaardeerd. Zo stelt de directeur Wonen van de gemeente Amsterdam dat krakers belangrijke gebouwen van de sloop hebben gered. Veel burgers zijn doe-het-zelvers geworden en vullen de gaten in de buurten waar de overheid het laat liggen. Zie de voorbeelden en aanpak in het onderstaande schema.

lokale democratie

Zij krijgen steun van een groep van enkele honderden burgemeesters, wethouders, ondernemers, raadsleden, wetenschappers en actieve burgers die de Code Oranje hebben afgekondigd. Code Oranje gaat over de staat van onze huidige politieke democratie. Die verdient een grondig herontwerp en dit vraagstuk is urgent. De landelijke verkiezingen in 2017 en de gemeentelijke verkiezingen in 2018 moeten het kantelpunt vormen om de nieuwe democratie te realiseren. Inmiddels zijn in Nederlandse gemeenten al proeven gestart met buurtbegrotingen.

Duizenden projecten worden door vrijwilligers (stadmakers) uitgevoerd. Vaak is de overheid nodig voor het geven van vergunningen en het verlenen van subsidies. Dit gaat vaak moeizaam omdat politici en ambtenaren hun eigen beleid willen uitvoeren. Burgers willen daarom meer (wettelijke) mogelijkheden om zelf te kunnen werken aan het verbeteren van hun leefomgeving. Om die ruimte op te eisen zullen burgers druk moeten uitoefenen op politieke partijen. Code Oranje is een belangrijk signaal omdat die beweging uit de politiek komt.

Hoe kan het huidige democratische systeem nieuw leven worden ingeblazen? Hoe kunnen burgers via de overheid meer invloed krijgen op de eigen leefomgeving en op het beleid van politieke partijen?

Geef burgers de mogelijkheid op drie partijen te stemmen en op een aantal korte termijn en lange termijn beleidsthema’s.

Hieronder volgen enkele opties om burgers meer invloed te geven in het politieke proces.

Landelijke democratie

  • Stemmen op drie partijen door weging: bijvoorbeeld 50% van je stem op GroenLinks, 25% op D66 en 25% op de VVD (toelichting: nog maar weinig kiezers voelen zich vertegenwoordigt door één partij. Door op drie partijen te stemmen kun je meer invloed uitoefenen op de standpunten en voorgestelde maatregelen van politieke partijen. Zwevende kiezers kunnen met een ‘gewogen stem’ kiezen voor standpunten van drie partijen en voor een bepaalde coalitie).
  • Stemmen op vier thema’s: burgers kiezen vier thema’s uit een lijst van tien onderwerpen waarvan vijf gebaseerd zijn op huidige problemen en vijf thema’s die betrekking hebben op de lange termijn (toelichting: de top 5 ‘huidige problemen’ worden voor de verkiezingen door een enquête onder burgers vastgesteld; via deze enquête worden ook de top 5 ‘toekomstige aandachtspunten voor 2030′ bepaald).
  • Door te kunnen stemmen op drie partijen en op vier thema’s krijgen de burgers meer keuzemogelijkheden om de politiek te beïnvloeden. Dit kan de betrokkenheid vergroten en meer stemmers naar de stembus trekken. Er valt gewoon meer te kiezen. Bovendien is via de enquête al een democratisch voorverkiezing gehouden.
  • Elk nieuw gekozen kabinet zal bij de start moeten aangeven wat er met de gekozen thema’s wordt gedaan.
  • Een keer per jaar komen het kabinet en de fractievoorzitters naar Utrecht om 1000 uitgelote burgers te vertellen hoe het staat met het land en wat het kabinet heeft gerealiseerd op de door de kiezers gekozen thema’s voor de korte en lange termijn. Daarbij mogen burgers uiteraard hun visie en mening geven. Het kabinet en de fractievoorzitters luisteren op de ‘Nationale Burgerdag’ naar de burgers. Symbolisch: de politiek zit in de zaal, de burgers op het podium.

    meervoudige democratie
    sturen en besturen in de meervoudige democratie

Lokale democratie en lokale verkiezingen

  • Elke wijk/buurt krijgt een open/publieke ruimte voor ontmoeting, buurtactiviteiten, burgerinitiatieven, etc.
  • Elke wijk krijgt een burgercommissie gevormd door burgers die voor een bepaalde periode door loting worden uitgekozen
  • Buurten en wijken krijgen een wijkbudget voor verbeteringen in de eigen omgeving; de burgercommissie doet voorstellen voor buurtprojecten.
  • (beleids)ambtenaren zijn minimaal een dag per week in een buurt om de burger-vrijwilligers te helpen bij het uitvoeren van verbeteringen in de buurten (zie schema hieronder). Zij gaan stap voor stap steeds meer dagen als procesbegeleiders/coaches in de buurten werken. Het ‘produceren’ van resultaten in de wijken wordt belangrijker dan ‘beleid maken’.
  • (beleids)ambtenaren moeten na zeven jaar een andere baan buiten de overheid zoeken zodat burgers met frisse nieuwe ideeën, kennis en ervaringen voor zeven jaren kunnen werken aan buurt- en wijkprojecten.
  • Een maal per jaar worden burgers geloot die het college en politieke partijen vertellen wat er leeft en wat hun wensen zijn voor het oplossen van problemen en het werken aan de toekomst van de gemeente (‘Lokale Burgerdag’). Ook hier zitten de burgers op het podium en het college, de politieke partijen en de ambtenaren in de zaal.
  • Bij lokale verkiezingen: burgers stemmen op drie partijen en kiezen vier thema’s uit een lijst van tien onderwerpen waarvan 5 huidige, lokale problemen en vijf thema’s die betrekking hebben op de lange termijn (toelichting: de top 5 ‘huidige problemen’ worden voor de verkiezingen door een enquête onder burgers vastgesteld; via deze enquête ook de top 5 ‘toekomstige aandachtspunten’).
  • Voor landelijk en lokaal kan worden afgesproken dat er gedurende een periode van drie verkiezingsrondes wordt geëxperimenteerd met deze en nog andere, aan te vullen opties.

Bronnen

Prof. dr. A.F.M. Brenninkmeijer (vz), Rapport Amsterdam 2020 Advies- en evaluatiecommissie Bestuurlijk stelsel Amsterdam. 2016

Op 17 november 2016 komt de raadscommisie Algemene Zaken bijeen om het voorstel voor stelselwijziging te bespreken. Op 30 november zal het in de Amsterdamse gemeenteraad worden behandeld. Pakhuis de Zwijger organiseert samen met partners een publieksbijeenkomst op 14 december.

Lees het artikel van Joachim Meerkerk over het door de politiek voorgestelde, nieuwe bestuurlijk stelsel van de gemeente Amsterdam dat volgens Meerkerk alleen maar minder democratie brengt.

Eisse Kalk en Niesco Dubbelboer, De Werkplaats Maak de Buurt. Hoe maatschappelijke initiatieven zich écht verder kunnen ontwikkelen. Een publicatie van Stichting Agora Europa 2016.

Amsterdamse politici zijn meer met elkaar bezig dan met hun burgers, zo oordeelt een evaluatiecommissie volgens de NRC.

De Volkskrant bericht op 21 december 2016: Volgens de Nederlandse index is onze welvaart er sinds het begin van het economisch herstel in 2013 nauwelijks op vooruitgegaan en nog altijd lager dan vóór de crisisjaren. Volgens de Universiteit van Utrecht en de Rabobank zijn mensen de laatste jaren met name minder tevreden over hun woon- en vooral werksituatie. Door de stijgende werkloosheid (tot 2015) en toegenomen flexibilisering van de arbeidsmarkt nam de baanzekerheid af, wat het welzijn van mensen negatief beïnvloedt.

Steden als Athene, Barcelona, Bologna en Lissabon zijn verder met de ontwikkeling van de lokale democratie. Zo heeft de gemeenteraad van Lissabon een platform opgericht waarin de leden van de raad samen met wijkorganisaties besluiten nemen over woon- en zorgprojecten. Lees de artikelen over New Europe – cities in transition.

Stadmakers bedenken prachtige projecten zoals deze video van Schoffies Koffie laat zien.

Share

Amsterdam beter af met robotauto’s

Amsterdam, koester de dynamiek, de vitaliteit en de reuring, maar de stad moet wel schoner, schrijven Guus Bakker en Marja Ruigrok in het Parool van 16 maart 2015.

Bakker en Ruigrok: ‘Het is druk. Iedereen praat en schrijft er over. Het aantal inwoners groeit, het aantal fietsers groeit en er komen elk jaar meer bezoekers. Het is niet tegen te houden. De grenzen staan open en mensen houden van Amsterdam. Voor de economie van héél de stad is dat goed nieuws, maar het heeft minder leuke gevolgen voor de mensen die midden in die drukte wonen.’ (…). In Het Parool zijn meer goede ideeën gelanceerd. Bijvoorbeeld: auto’s niet op straat parkeren maar zoveel mogelijk ondergronds in garages. Daar zijn we het mee eens. Voor voetgangers méér stoep. Eens. Met verkeerslichten ook voor fietsers een groene golf creëren. Eens.’

Eerder mengde ook directeur Wim Pijbes van het Rijksmuseum zich in het debat. Als er niet snel ingegrepen wordt in Amsterdam, wordt het volgens hem een grote rotzooi. ‘De stad is vies, vuig en te vol.’ Het is volgens Pijbes tijd voor een ‘Deltaplan Toeristisch Amsterdam’: pak de straathandel, het zwerfvuil, de taxibranche en de cruisevaart (‘de meest vervuilende vorm van toerisme’) aan. (Bron: Het Parool 1-8-2014).

Inderdaad wordt het tijd om Amsterdam voor te bereiden op de grote toeristenstromen in de komende decennia. Door veel meer ruimte te creëren voor voetgangers. Dit kan bijvoorbeeld door de parkeerplaatsen aan de centrumzijde van de grachten weg te halen en te vervangen door brede stoepen voor wandelende toeristen.

Om te zorgen dat de binnenstad voor de bewoners aantrekkelijk blijft, worden elektrische robotauto’s ontwikkeld. Deze voertuigen rijden zonder bestuurder naar een grachtenpand als een bewoner dat online heeft gevraagd. Vervolgens rijdt de robot naar de parkeergarage waar men kan overstappen op de eigen auto. Bij terugkomst in Amsterdam wordt de eigen auto weer in de garage gezet en rijdt de robotauto weer netjes naar huis.

Kortom, een Deltaplan Toeristisch Amsterdam zal gepaard moeten gaan met innovaties. Want dan zijn meer toeristen niet alleen goed voor hotels en horeca, maar ook goed voor de maakindustrie.

Amsterdam_Robotauto_wild_projects
witkar uit 60’s voorbeeld voor robotauto in 2020

http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3907693/2015/03/16/Nee-Amsterdam-wordt-geen-tweede-Venetie.dhtml

Gemeente is niet voorbereid op komst robotauto’s

Share

Verkiezingen en wat dan?

Verkiezingen vandaag voor de gemeenteraden in Nederland. U gaat vast stemmen. Maar wat gaan de lokale politici morgen doen? Hoe kunnen ze de vastgelopen motor weer aan de praat krijgen? Je ziet overal dat burgers het heft in eigen handen nemen. Er is een nieuwe economie van onderop aan het ontstaan. Het zou echter veel sneller kunnen gaan als daarvoor voldoende ruimte is. Alleen al in Amsterdam zijn duizenden jongeren op zoek naar betaalbare woon- en werkruimten. Het wordt tijd dat de nieuwe gemeentebesturen gaan zorgen voor dynamiek aan de onderkant van de samenleving. De bewoners willen, nu de politici nog. Met het onderstaande lijstje kunnen ze voor mij en vele anderen vanaf morgen aan de slag gaan.

verkiezingen

 

Share

Ophokken van studenten

Ophokken van studenten: zeven studenten op een etage in Amsterdam

De Volkskrant van 4 december 2013 meldt dat het voor vastgoedondernemers lucratiever is om een etage te verhuren aan zo veel mogelijk studenten dan te verkopen. Voor vier studenten op een kleine etage vangen ze 2000 euro huur per maand. Op een andere etage wonen zeven studenten die samen 3500 euro per maand betalen, zo staat in hetzelfde artikel. Op internet zijn legio voorbeelden te vinden van uit de hand gelopen prijzen. Zo is in de Titus van Rijnstraat een kamer van 11 m2 te huur voor 552 euro per maand. Kijk maar eens op www.kamernet.nl.

wild projects
screen shot website www.kamernet.nl

De Amsterdammer Joris van Minnen begint in juni een actie tegen het ophokken van etages tot kleine studenteneenheden. In De Volkskrant: ‘Als je de pandjesbazen hun zin geeft, worden straks alle woningen in de buurt van het centrum kamertje voor kamertje verhuurd en kunnen gewone Amsterdammers een huurhuis niet meer betalen’.

Het is van groot belang dat er voor de onderkant van de huurmarkt fatsoenlijke en betaalbare woon- en werkruimten worden gebouwd. Niet alleen uit fatsoen, maar ook voor de economie is dat belangrijk. Jonge mensen kunnen vaak alleen een bedrijf starten als zij een relatief goedkope woon- werkruimte kunnen huren. In de blog over Broedplaats 2.0 is hiervoor een aanzet gegeven.

 

Share

Broedplaats 2.0

Broedplaats 2.0 kan een antwoord zijn op de grote vraag naar goedkope woon- en werkruimte. Voordat we het plan voor Broedplaats 2.0 presenteren vertel ik eerst iets over de aanleiding voor dit idee.

Energiesubsidies verzwakken Nederlandse economie

De regering subsidieert de traditionele sectoren met miljarden euro’s per jaar. Dit remt de transitie naar een duurzame economie. Het verzwakt bovendien de economie. De bedrijven in deze sectoren hoeven door de riante subsidies niet te investeren in het duurzamer maken van hun productietechnologie. Vanuit geo-strategisch perspectief is het niet zo verstandig om Nederland zo afhankelijk te laten zijn van de leveranciers van fossiele brandstoffen. De ruzies tussen Nederland en Rusland laten zien waar dit toe kan leiden.

wild projects
90 bedrijven goed voor twee derde CO2 uitstoot
Do it yourself

Ondanks de recessie en het kabinetsbeleid is er iets opmerkelijks aan de gang. Er zijn steeds meer burgers die initiatieven nemen. Dit gebeurt in broedplaatsen in de grote steden, op tijdelijke lege plekken of zelfs op onverwachte momenten met zogenaamde pop-up activiteiten. Deze ontwikkeling van onderop wordt vaak aangeduid als de do it yourself economie (1). Vaak werken mensen in een wijk samen met het aanleggen van een stadstuintje of het runnen van een tijdelijk buurtcafé in een leegstaande school. Veel jongeren willen hun eigen werk creëren en zoeken daarvoor goedkope werkplekken.

Een signaal dat deze beweging groeit is de grote vraag naar goedkope woon- en werkruimten in de grote steden. Vooral de vraag naar een woning met een werkruimte is groot. Ik beschouw deze ontwikkeling van onderop als een nieuwe, waardevolle toevoeging aan onze samenleving. Daarbij heb ik de indruk dat politiek Den Haag dit fenomeen nog niet goed in de gaten heeft. Gelukkig stimuleren en faciliteren gemeentebesturen van steden als Eindhoven en Amsterdam deze ontwikkeling van onderop al volop.

In het schema hieronder heb ik de do it yourself economie als nieuwe laag toegevoegd aan de bestaande economische structuur. Weliswaar aan de onderkant maar de bedrijfjes zorgen voor veel dynamiek en leveren (op termijn) ook een bijdrage aan de innovatie in de economie daar boven.

wild projects
nieuwe economische structuur
De lerende economie ontstaat van onderop

Op kunst, kunstonderwijs en cultuur is hard bezuinigd, terwijl creativiteit steeds belangrijker wordt om nieuwe producten te kunnen ontwikkelen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) stelt dat onderwijs Nederland uit de achterstandspositie moet halen. Beter onderwijs zorgt namelijk voor een hogere productiviteit, die weer nodig is om Nederland in economische opzicht uit de opgelopen achterstand te halen.

In de vorige blog heb ik geschreven dat ik niet geloof dat ‘de politiek’ in staat is om de kwaliteit van het onderwijs top down te verbeteren. Dit is de afgelopen decennia ook niet of nauwelijks gelukt. Daarom denk ik dat het effectiever is om de beweging van onderop te faciliteren. Veel creatieven en startende ondernemers werken samen en leren van en met elkaar. Organisaties als Pakhuis de Zwijger zijn aanjagers van de economie van onderop. In de broedplaatsen ontstaan vanuit het experiment nieuwe, slimme producten, diensten en effectieve werkprocessen. Daarmee is aan de onderkant van de ‘traditionele’ economie al een lerende economie ontstaan. Als nog meer mensen de mogelijkheid krijgen om hieraan mee te doen zal deze dynamiek van grote waarde worden voor MKB en grote bedrijven.

Broedplaats 2.0: het idee

Broedplaats 2.0 is een broedplaats én innovatiecentrum, wonen én werken bij elkaar, met ontmoetingspleinen, kookplaatsen, indoor- en daktuinen, fitness en sportzalen, pleintjes met café en gemeenschappelijke eetkeuken, werkplaatsen, ateliers en werkruimten in flexibel in te richten gebouwen op basis van vraag naar wonen en werken, in een groene omgeving dicht bij het stadscentrum.

Voor ambitieuze, creatieve, talentvolle, ondernemende mensen die dromen van een betere wereld en willen samen werken op een experimentele en pragmatische wijze aan het ontwikkelen en produceren van innovatieve producten en diensten.

De tekening hieronder geeft een beeld van een indeling van een broedplaats 2.0. Andere variaties zijn ook mogelijk.

wild projects
flexibel in te delen Broedplaats 2.0

Duizenden mensen vragen woon- en werkruimte om zelf aan de slag te kunnen gaan. De do it yourself economie is in de grote steden snel aan het groeien. In de oude industriële gebouwen ontstaat een nieuwe stedelijke maakindustrie. Steden als Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam faciliteren dit met het beschikbaar stellen van leegstaande gebouwen.

Maar door de grote vraag naar betaalbare woon- en werkruimten blijft de vraag veel groter dan het aanbod. Dit biedt kansen voor bijvoorbeeld Almere. Er zijn geen oude industriële gebouwen en nieuwe leegstaande gebouwen zijn te duur voor creatieven en starters. Maar Almere kan met het bouwen van nieuwe broedplaatsen 2.0 snel inspelen op de do it yourself economie. Almere kan dan mee profiteren van mensen die zelf producten en diensten creëren.

Met relatief goedkope huren kan Almere talentvolle en ondernemende Amsterdammers verleiden aan de slag te gaan in een Almeerse Broedplaats 2.0!

De broedplaatsen kunnen op basis van de vraag naar woon- en werkruimte flexibel worden ingericht. Als een broedplaats volstroomt, kan met de bouw van een nieuwe broedplaats worden gestart. Zo kan er een creatieve innovatiewijk ontstaan vol met bedrijvigheid.

wild projects
vier broedplaatsen 2.0 bij elkaar in een innovatiewijk
wild projects
een impressie van het ‘pakhuis’ Broedplaats 2.0

(1) De do it yourself economie heeft niet dezelfde betekenis als het begrip participatiesamenleving, dat door het huidige kabinet is gelanceerd. Het eerste is de beweging van onderop waarbij burgers samenwerken om ‘de wereld beter, duurzamer en leuker te maken’. Het tweede kan worden gezien als een -van boven opgelegde- boodschap van het kabinet dat de overheid verwacht dat burgers mee gaan helpen met het verlenen van zorg aan familie en buren. De vraag is of het kabinet met het verkondigen van de participatiesamenleving maatschappelijke betrokkenheid kan stimuleren. Of kan afdwingen door te bezuinigingen op de zorg. 

Hoe kunnen we dit realiseren?

Wordt vervolgd met nieuwe blog met toelichting over de onderstaande optie voor een aanpak.

wild projects

Share

Innovatiecampus op Marine Etablissement Amsterdam

Innovatiecampus voor wonen én werken op het Marine Etablissement kan enorme impuls geven aan de do it yourself & work together economie in Amsterdam.
Tekort aan betaalbare woon- en werkruimte

De Volkskrant van 4 december 2013 meldt dat het lucratiever is voor vastgoedondernemers om een woning te verhuren aan zo veel mogelijk studenten dan een etage te verkopen. Vier studenten betalen voor een kleine etage 2000 euro huur per maand; op een andere etage moeten zeven studenten samen 3500 euro per maand betalen. Op www.kamernet.nl stond in december 2013 een advertentie voor een kamer van 11 m2 in de Titus van Rijnstraat voor 552 euro per maand.

Er is een tekort aan 5000 betaalbare studentenwoningen in Amsterdam.

wild projectsDaarnaast is er ook een tekort aan betaalbare woon- en werkruimten voor startende ondernemers. De meeste jonge mensen kunnen meestal alleen een bedrijf starten als zij een betaalbare werkruimte kunnen huren.

Amsterdam beschikt over ruim 50 broedplaatsen waar vele honderden creatieve bedrijven werken. Maar uit onderzoek van Bureau Broedplaatsen blijkt dat de vraag naar betaalbare woon- en werkruimten veel groter is dan het aanbod. Urban Resort, beheerder van broedplaatsen krijgt jaarlijks zo’n duizend verzoeken om betaalbare woon- en werkruimte. Er moet dus veel meer ruimte bijkomen om aan de vraag te kunnen voldoen.

Innovatiecampus met honderden start-ups

Het Marine Etablissement is een prachtige locatie voor het ontwikkelen en bouwen van een innovatiecampus voor de huisvesting van honderden start-ups. De compact gebouwde campus krijgt smalle straatjes en pleintjes. De gebouwen zijn voorzien van groene daktuinen. Op de begane grond komen winkeltjes, muziekcafé’s en andere voorzieningen. De campus wordt opgeleverd als een casco die organisch wordt ingevuld door de start-ups en huurders. De huurders worden geselecteerd door te kijken naar hun plannen om een bedrijf te starten en de bereidheid om samen te werken. Verder wordt ook gekeken of de start-ups elkaar aanvullen zodat ze elkaar kunnen inspireren en ondersteunen. De huren moeten betaalbaar zijn. Het is de bedoeling dat de bedrijfjes na ca. vier jaar doorstromen naar andere locaties en plaatsmaken voor nieuwe starters. Zo ontstaat dynamiek aan de onderkant van de economie.

De campus ligt dicht bij het Centraal Station, de Openbare Bibliotheek en de muziek- en dancevoorzieningen rond het IJ. Met Pakhuis de Zwijger als verbindende inspirator op loopafstand. Het terrein ligt op fietsafstand van HBO’s en universiteiten in Amsterdam. Op de campus is ook ruimte voor jonge ondernemers uit het buitenland. In het Forum-gebouw kunnen bekende wetenschappers college’s geven waardoor er aansluiting is tussen bedrijven en de nieuwste wetenschappelijke inzichten. De campus kan zorgen voor een grote meerwaarde voor de ontwikkeling van de stad.

wild projects
innovatiecampus en muziekplein

De Innovatiecampus kan als volgt worden gerealiseerd:

  • ontwikkel een aantrekkelijk plan met betaalbare woon/werkruimten boven arcades met winkels, ateliers, dienstverlenende bedrijfjes, café, restaurants en appartementen voor starters
  • lever de woon- en werkruimten op als casco’s om de huurprijzen te beperken
  • zorg voor een industriële uitstraling van de gebouwen en voorzie de gebouwen van daktuinen voor de gebruikers
  • plaats de gebouwen in een parkachtige omgeving
  • richt een coöperatie of corporatie Marineterrein op die de ontwikkeling en het beheer namens de toekomstige bewoners en eigenaren gaat uitvoeren (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap CPO)
  • werf toekomstige huurders / kopers
  • regel de financiering (bijv. met pensioenfondsen)
  • ontwikkel de details van het plan, bouwproces, etc.
  • lever de campus op met casco’s voor zelf-afbouw, organische invulling, etc.

De campus wordt een gebied waar creatieve, ondernemende jongeren een bedrijf kunnen starten. Honderden bedrijfjes kunnen hier worden gevestigd. De openbare bibliotheek is op loopafstand. Door de concentratie op het Marine terrein kunnen de starters elkaar helpen, netwerken vormen, kennis delen en ideeën opdoen. In de gebouwen komen mixen van starters. Architecten, microbiologen, materiaaldeskundigen, ontwerpers, informatici, medische technologen kunnen samen in een eenheid worden ondergebracht. Samenwerken bevordert de innovatie en zorgt voor versnelling van de ontwikkeling van de bedrijfjes. Met de open4coop aanpak (zie schema hieronder) krijgen groepen van starters begeleiding en ondersteuning van senioren met veel ervaring en netwerken.

open4coop aanpak
Reuzenrad

Met een reuzenrad op het Marine Etablissement krijgt de stad een nieuwe toeristische attractie erbij. Voorbeeld is het succesvolle Eye in London. In de acht jaar na de opening in 2000 hebben 30 miljoen mensen een ritje gemaakt. Het Eye heeft voor Londen hetzelfde gedaan als de Eiffeltoren in Parijs. Het heeft de stad een symbool gegeven. De Eiffeltoren en Eye in Londen geeft iedereen de mogelijkheid om de stad van grote hoogte te bekijken. Het OOG van Amsterdam staat op het Marine Etablissement op een prachtige plek tussen de grachtengordel en de IJ-oevers (zie ontwerp onderop de pagina).

OOG van Amsterdam
Een reuzenrad op het Marine Etablissement?

 

 

 

 

 

 

 

 

Muziekplein voor grote evenementen

Het Muziekplein is het onderdeel van het project dat het stadscentrum kan ontwikkelen. Het is van groot belang dat er een groot plein komt voor manifestaties op Koninginnedag en bijvoorbeeld voor het vieren van Oudjaar met vuurwerk. Het Oudjaar in New York en London trekt honderdduizenden bezoekers. Amsterdam kan met het nieuwe Muziekplein zorgen dat toeristen Oudjaar in de stad vieren. Een Muziekplein op de locatie van het Marineterrein heeft veel voordelen. Goed te bereiken vanuit het Centraal Station, midden in het centrum en tevens een plek waar ‘lawaai’ nauwelijks voor overlast zorgt. Het Muziekplein kan de vorm van een arena krijgen met oplopende ‘dijken’. Een wandelboulevard met een groene waterpark zorgt voor een

afscheiding tussen het Muziekplein en het plein met de appartementen. Een tunnel onder het spoor verbindt het Muziekplein met de IJ boulevard. Zo ontstaat het Muziekkwartier met het Bimhuis, Theater aan het IJ, Twenty4Amsterdam, (een tweede Museum)plein met reuzenrad en muziekcafé’s onder de appartementen.

De concentratie van cultuur werkt als magneet. Arcam zegt hierover: Cultuur trekt cultuur aan, cultuur verleidt bezoekers en bewoners en die mensen lokken winkels in de plinten en blazen het groeiend aantal hotels, restaurants en cafés leven in (bron: www.arcam.nl)

Wat levert het op?

Dit plan creëert waarde voor de economie van Amsterdam. Nieuwe bedrijvigheid zal naar verwachting steeds meer gebaseerd zal zijn op het faciliteren van kennisuitwisseling, social needs 2.0, dynamiek en innovatie, duurzaamheid en flexibiliteit in combinatie van betaalbare woon- en werkruimten. Na een aantal jaren zal een deel van de bedrijfjes zijn gegroeid en doorstromen naar andere locaties. Dit geldt ook bewoners als het inkomen stijgt. Belangrijk is het faciliteren van de do it yourself & work together economie. Samenwerken leidt tot radicale innovaties. De dynamiek van onderop levert ook innovatieve impulsen aan MKB en grote bedrijven en organisaties in de stad. Op de campus is ruimte voor het Forum, een collegezaal voor 2000 bezoekers, waar bekende wetenschappers en ondernemers colleges kunnen geven. Maar ook voor het organiseren van concerten en TEDx bijeenkomsten.

Met het creëren van veel meer betaalbare woon- en werkruimte wordt Amsterdam aantrekkelijker voor jonge mensen uit binnen- en buitenland. Jonge stedelingen (25-39 jaar) zijn hoog opgeleid, ambitieus en van grote waarde voor de stad. Zij zorgen voor dynamiek en innovatie en creëren werk voor inwoners van de stad.

wild projects

Lees ook: Amsterdam maakt met internationale innovatiecampus sprong voorwaarts!

Share